Administrata Tatimore ka përfunduar një analizë të detajuar të sektorit të ndërtimit, duke evidentuar pikat më problematike që do të jenë në fokus të aksionit kundër informalitetit deri më 23 maj 2026.
Sipas analizës së Drejtorisë së Menaxhimit të Riskut, ndërtimi renditet ndër sektorët me nivel të lartë rreziku për shmangie tatimore, për shkak të volumit të madh financiar dhe praktikave të përhapura informale.
Një nga problematikat kryesore lidhet me mosdeklarimin e plotë të xhiros dhe të sipërfaqeve. Tatimet evidentojnë raste të deklarimit të çmimeve të shitjes nën çmimet reale të tregut dhe poshtë çmimeve të referencës. Në këtë kategori përfshihen gjithashtu shitjet “cash” pa lëshim fature apo fiskalizim, veçanërisht në fazat e para të projekteve, përfshirë kaparët dhe parapagimet informale.
Një tjetër grup shkeljesh ka të bëjë me nëndeklarimin e kostove të punës dhe punësimin informal. Administrata Tatimore ka konstatuar numër të ulët punonjësish të deklaruar në raport me vëllimin real të punimeve, paga të deklaruara ndjeshëm më të ulëta se niveli mesatar i tregut për profesionet e ndërtimit, si dhe përdorimin e punëtorëve të përkohshëm ose të padeklaruar gjatë fazave intensive të punës.
Në fokus të kontrolleve do të jenë edhe rastet e furnitorëve fiktivë dhe faturave të rreme. Sipas Tatimeve, përdorimi i subjekteve pa aktivitet real, pa staf ose me histori mospagesash shërben për të rritur artificialisht kostot, me qëllim uljen e fitimit të tatueshëm dhe të TVSH-së së pagueshme.
Problematika të shumta janë evidentuar edhe në mospërputhjen mes lejeve të ndërtimit dhe deklarimeve tatimore. Në disa raste, sipërfaqet e deklaruara për qëllime tatimore rezultojnë më të vogla se ato të miratuara në lejet e ndërtimit, të regjistruara në kadastër apo të realizuara fizikisht në terren. Po ashtu, janë konstatuar projekte të përfunduara, por me deklarime të vonuara ose të pjesshme të të ardhurave.
Sipas Administratës Tatimore, sektori i ndërtimit paraqet gjithashtu rrezik të lartë për pastrim parash, për shkak të përdorimit të gjerë të transaksioneve cash dhe vështirësive në përcaktimin e kostos reale të investimeve. Për këtë arsye, ndërtimi shfaqet shpesh edhe në raportet për pastrimin e produkteve të veprës penale, si sektor i përdorur për fshehje dhe riciklim kapitali.
Një tjetër problematikë e theksuar lidhet me deklarimin e të ardhurave nga arkëtimet sipas kontratave dhe marrëveshjeve para shitjes përfundimtare të pasurive të paluajtshme. Tatimet kanë konstatuar moslëshim të faturës tatimore për çdo shitje apartamenti, ndërtese apo pasurie të paluajtshme, pavarësisht nëse transaksioni është i përjashtuar apo jo nga TVSH-ja. Po ashtu, janë evidentuar raste të moslëshimit të faturës për të gjitha arkëtimet e marra si paradhënie për porosi apo shitje apartamentesh.
Administrata Tatimore bën me dije se këto problematika do të jenë në qendër të kontrolleve deri në maj të vitit 2026, në kuadër të forcimit të luftës kundër informalitetit në një nga sektorët më të rëndësishëm dhe më të ndjeshëm të ekonomisë shqiptare. /skyweb.al
