Pilotët e linjave ajrore që operojnë në Lindjen e Mesme po përballen me presion të fortë për të vazhduar fluturimet, edhe në kushte të rrezikshme, ndërsa frika për humbje page apo largim nga puna po i detyron të heshtin për shqetësimet e sigurisë.
Kreu i Federatës Ndërkombëtare të Shoqatave të Pilotëve të Linjave Ajrore (IFALPA), Ron Hay, paralajmëron se shqetësimet janë “të përhapura” nga Libani deri në Indi. Sipas tij, shumë pilotë ndihen të detyruar të pranojnë fluturime në një rajon ku hapësira ajrore mund të mbyllet papritur për shkak të sulmeve me raketa apo dronë.
Në intervistën për Reuters, Hay thekson se ekziston një “frikë e nënkuptuar ndëshkimi”. Në disa raste, pilotët rrezikojnë të pushohen nga puna nëse refuzojnë fluturimet, ndërsa në raste të tjera u bëhet e qartë se nëse nuk pranojnë itinerarin, nuk do të paguhen.
Situata bëhet edhe më komplekse për shkak të standardeve të ndryshme mes kompanive ajrore. Ndërkohë që linjat europiane janë të ndaluara të fluturojnë në disa hapësira ajrore të Gjirit, kompanitë e Lindjes së Mesme dhe ato indiane vijojnë operimet në të njëjtat zona, duke krijuar një realitet të dyfishtë në tregun ajror.
Agjencia Europiane e Sigurisë së Aviacionit ka zgjatur ndalimin për linjat europiane në hapësirat ajrore të vendeve si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari deri më 24 prill, ndërsa transportuesit me bazë në këto vende vazhdojnë fluturimet përmes korridoreve të posaçme të miratuara nga autoritetet.
Përballë kësaj situate, IFALPA ka publikuar një dokument ku thekson se pilotët duhet të kenë një rol “të panegociueshëm” në vendimet për sigurinë, duke nënvizuar mungesën e një kulture të fortë sigurie në disa kompani ajrore në rajon.
Shqetësimet nuk lidhen vetëm me rrezikun fizik, por edhe me presionin psikologjik. Organizata Ndërkombëtare e Aviacionit Civil (ICAO) ka paralajmëruar se operimi në zona konflikti rrit ndjeshëm nivelet e stresit, ankthit dhe lodhjes për personelin ajror, duke e cilësuar këtë si një faktor kritik për sigurinë.
Në praktikë, pilotët shpesh përballen me mungesë informacioni të qartë mbi rreziqet, çka e bën të vështirë planifikimin e fluturimeve në një mjedis ku aeroportet mund të mbyllen papritur pas një sulmi.
Rasti i Indisë është një tjetër sinjal alarmi. Pilotët e Air India kanë kërkuar pezullimin e fluturimeve drejt zonave të prekura, duke e cilësuar situatën si “shqetësuese serioze”, ndërsa kompania ka zgjedhur të vijojë operimet duke u bazuar në vlerësime të përditshme të rrezikut.
Në disa raste, rreziku nuk përfundon as pas uljes. Sipas IFALPA, pilotë në Bejrut kanë raportuar se rrugët mes aeroportit dhe shtëpive të tyre janë shkatërruar nga bombardimet, duke e bërë të pasigurt edhe kthimin në shtëpi.
Në thelb, konflikti në Lindjen e Mesme po nxjerr në pah një problem më të thellë në industrinë ajrore globale: balancën mes presionit ekonomik për të mbajtur fluturimet aktive dhe detyrimit për të garantuar sigurinë reale të ekuipazhit dhe pasagjerëve./reuters
