Shoqata e Ndërtuesve ka ngritur një sërë vërejtjesh ndaj projektvendimit për rivlerësimin e pasurive, që ndodhet aktualisht në fazë konsultimi publik, duke kërkuar sqarime të qarta për mënyrën si do të zbatohet në praktikë.
Sipas draftit të përgatitur nga Ministria e Financave, qytetarët që kanë në pronësi pasuri të paluajtshme do të kenë të drejtë nga 1 janari deri më 30 shtator 2026 të bëjnë rivlerësimin e pronës me vlerën e tregut, kundrejt një tatimi prej 5% të kësaj vlere.
Por, sipas Shoqatës së Ndërtuesve, drafti nuk përcakton çfarë nënkuptohet konkretisht me “vlerë tregu” dhe cilat burime do të përdoren për përcaktimin e saj.
“Mungesa e një përkufizimi të qartë rrezikon të sjellë zbatim të pabarabartë dhe subjektiv të ligjit,” thuhet në vërejtjet drejtuar Ministrisë së Financave.
Shoqata paralajmëron se pa standarde të qarta për vlerën e tregut, administrata tatimore apo ekspertët e licencuar mund ta interpretojnë ndryshe ligjin, duke sjellë pabarazi tatimore mes qytetarëve.
Sipas ndërtuesve, duhet përcaktuar nëse rivlerësimi do të bazohet në çmimet reale të shitjeve të fundit në zonë apo në çmimet referuese të miratuara me vendim të Këshillit të Ministrave.
Një tjetër shqetësim lidhet me afatet e përcaktuara në projektvendim. Drafti parashikon që kërkesat për rivlerësim të dorëzuara pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, nëse nuk procesohen brenda 30 shtatorit 2026, do të konsiderohen të vlefshme vetëm nëse tatimi paguhet deri më 31 dhjetor 2026.
Shoqata thekson se kjo formulim mund të ndëshkojë padrejtësisht qytetarët në rast se vonesa vjen nga vetë administrata. “Nëse kërkesa është dorëzuar në afat, por nuk përpunohet për arsye administrative, qytetari nuk duhet të humbasë të drejtën e përfitimit nga ligji,” thuhet në reagimin e Shoqatës së Ndërtuesve.
Sipas saj, për shkak të ngarkesës së madhe dhe mungesës së stafit në ASHK, shumë kërkesa mund të mbeten të papërpunuara në kohë, ndaj duhet garantuar që çdo aplikim i bërë brenda afatit të ketë efekt ligjor deri në fund të vitit 2026.
Një tjetër problem që ngre Shoqata është mospërputhja midis neneve të draftit. Neni 5 përcakton që ligji ka efekt nga 1 janari deri më 30 shtator 2026, por njëkohësisht lejon pagesën e tatimit deri më 31 dhjetor 2026, duke krijuar një paqartësi logjike.
Për këtë arsye, ndërtuesit propozojnë që ligji të shtrijë efektet deri në fund të vitit 2026, për të shmangur interpretimet e dyfishta dhe për të siguruar zbatim të njëtrajtshëm në të gjithë vendin.
Procesi i ri i rivlerësimit, që synon të formalizojë tregun e pasurive të paluajtshme dhe të lehtësojë transaksionet e pronës, shihet si një mundësi reale për qytetarët që duan të azhurnojnë vlerën e pronës me taksë të reduktuar.
Por, sipas Shoqatës së Ndërtuesve, mungesa e detajeve teknike dhe rreziku i moskoordinimit administrativ mund të kthejnë këtë nismë në një burim të ri pasigurie ligjore dhe tatimore. /skyweb.al
