Tregu global i punës po ndryshon me ritme të shpejta nën ndikimin e inteligjencës artificiale, duke riformësuar kërkesat për aftësi dhe profilin e roleve profesionale, raporton in.gr.
Sipas raportit më të ri Future of Jobs Report 2025 të Forumit Ekonomik Botëror, aftësitë që kërkohen nga punëdhënësit po evoluojnë me shpejtësi të paprecedentë. Kompetenca që dikur konsideroheshin të qëndrueshme po humbasin rëndësi, ndërsa ato të lidhura me inteligjencën artificiale dhe mendimin analitik po bëhen kyçe.
Edhe pse shumica e kompanive përdorin tashmë mjete të IA-së, shumë punonjës nuk arrijnë t’i shfrytëzojnë ato plotësisht. Një studim i Universitetit Drexel në SHBA tregon se përdorimi nga punonjësit shpesh është sipërfaqësor, i kufizuar në detyra bazike, duke lënë të pashfrytëzuar mundësitë për automatizim dhe analizë të avancuar.
Raporti i WEF, i bazuar në të dhëna nga mbi 1 mijë punëdhënës në mbarë botën që përfaqësojnë më shumë se 14 milionë punonjës në 22 sektorë, nxjerr në pah disa tendenca të qarta:
• Mendimi analitik është aftësia më e kërkuar, e përmendur si thelbësore nga 69% e punëdhënësve.
• Rezistenca, fleksibiliteti dhe përshtatshmëria renditen të dytat me 67%.
• Aftësitë drejtuese, puna në grup dhe ndikimi tek të tjerët mbeten të rëndësishme për 61%.
• Kreativiteti vlerësohet nga 57% e punëdhënësve, jo vetëm në profesionet krijuese, por edhe në mënyrën se si përdoret IA në punë.
Ndër aftësitë që po rriten në rëndësi përfshihen motivimi personal, vetëdija, njohuritë teknologjike, empatia, dëgjimi aktiv, kurioziteti dhe vullneti për të mësuar vazhdimisht.
Punëdhënësit parashikojnë rritje të madhe të kërkesës për kompetenca teknologjike:
• Aftësitë në AI dhe Big Data pritet të rriten me 87% deri në vitin 2030.
• Rrjetet dhe kibernetika me 70%.
• Aftësitë teknologjike bazike me 68%.
Ndërkohë, aftësitë tradicionale manuale dhe ato akademike bazë, si leximi, shkrimi dhe matematika, pritet të humbasin rëndësinë për shkak të automatizimit.
Një prirje interesante është rritja e vlerës së aftësive njerëzore: kreativiteti, elasticiteti, vetëbesimi, aftësia për të mësuar shpejt dhe eksperimentimi. Këto konsiderohen thelbësore për të qëndruar konkurrues në një mjedis të dominuar nga teknologjia. Në të kundërt, aftësitë shumëgjuhësore po bien, sepse mjetet e përkthimit automatik bëhen çdo vit më të sofistikuara.
Raporti vëren se ky transformim nuk i prek të gjitha vendet në të njëjtën mënyrë. Ekonomitë me të ardhura të ulëta dhe të mesme mund të përjetojnë tronditje më të mëdha në tregun e punës, ndërsa vendet me të ardhura të larta, si Danimarka, Holanda, Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Gjermania, pritet të kalojnë ndryshime më të moderuara deri në vitin 2030.
Në përfundim, epoka e inteligjencës artificiale kërkon punonjës më të shkathtë, më të adaptueshëm dhe me një kombinim të aftësive teknologjike, kritike dhe krijuese. Vetëm ata që përshtaten me shpejtësi do të mund të mbeten konkurrues në tregun e ri të punës. /Skyweb.al
