Nga muaji mars 2026, të gjitha familjet që kanë nën ngarkim fëmijë të moshës nën 18 vjeç do të përfitojnë kompensim.
Për herë të parë, nga ky vit, njërit prej prindërve do t’i zbriten nga të ardhurat vjetore bruto të 2025-s, 48 mijë lekë shpenzime për përkujdesin e fëmijëve edhe 100 mijë lekë për arsimin, kur të plotësojë Deklaratën e të Ardhurave Personale në muajin mars. Kompensimi do të përfitohet nga rillogaritja e tatimit të paguar në 2025.
Pra masa e kompensimit nuk do të jetë fikse me vlerë 48 mijë lekë në vit apo 100 mijë lekë në vit. Këto vlera të parashikuara në ligjin e ri “Për tatimin mbi të ardhurat” janë shpenzimet që do t’u zbriten të ardhurave vjetore bruto të vitit 2025.
Zbritja e shpenzimeve në vlerën 48 mijë lekë në vit do të llogaritet për çdo fëmijë të moshës nën 18 vjeç, pavarësisht nivelit të të ardhurave që prindërit kanë gjeneruar gjatë vitit 2025. Ndërsa shpenzimi prej 100 mijë lekësh në vit do t’u zbritet individëve me të ardhura deri në kufirin e 1.2 mln lekë në vit.
Në një çift bashkëshortësh, të drejtën për zbritjen e shpenzimeve të fëmijëve në ngarkim dhe për arsimimin, nëse plotësohet kufiri i të ardhurave, e ka anëtari me të ardhura më të larta vjetore. Pra zbritja e shpenzimeve për fëmijët nga baza vjetore e tatueshme nuk përfitohet nga të dy prindërit e fëmijëve në ngarkim, por vetëm ai që ka të ardhurat më të larta të deklaruara.
Prej individëve përfitues tatimi mbi të ardhurat nga paga është paguar çdo muaj për vitin 2025, por zbritja e shpenzimeve për fëmijët nga totali i të ardhurave vjetore të fituara nga punësimi, do të bëhet në Mars 2026 përmes plotësimit të Deklaratës Vjetore të të Ardhurave (DIVA).
Pas zbritjes së shpenzimeve, baza e tatueshme pra totali i të ardhurave bruto do të ulet, për rrjedhojë edhe tatimi i rillogaritur do të jetë më i ulët. Sakaq gjatë vitit 2025 tatimi i paguar ëhstë më i lartë sesa tatimi i rillogaritur. Diferenca e tatimit që është paguar në 2025 me tatimin e rillogaritur është kompensimi që do të përfitojnë individët për arsimimin e fëmijëve.
Sipas shembullit të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, nëse një individ X me të ardhura mujore 70 mijë lekë apo të ardhura vjetore prej 840 mijë lekë për 2025-n ka paguar tatim prej 5,200 lekë në muaj apo tatimin vjetor prej 62,400 lekë.
Individi ka dy fëmijë në ngarkim të moshës nën 18 vjeç dhe të ardhurat vjetore nuk kalojnë kufirin e 1,2 milionë lekëve, për të cilat do të përfitojë zbritje shpenzimesh prej 48 mijë lekë për çdo fëmijë dhe shumën fiske prej 100 mijë lekë në vit për arsimimin e tyre.
Pas zbritjes së shpenzimeve nga totali i të ardhurave për 2025, tatimi i ri për këtë individ llogaritet në vlerën e 29,120 lekë. Por ndërkohë individi X për 2025 kishte paguar një tatim vjetor prej 62,400 lekë. Këtij detyrimi të paguar do t’i zbritet tatimi i ri llogaritur me vlerë 29,120. Diferenca prej 33,2 mijë lekë është shuma që i takon të kërkojë për rimbursim brenda 3 muajve, pas plotësimit të DIVA-së.
Pra nëse tatimi i paguar gjatë vitit 2025 rezulton se është më i lartë se tatimi i llogaritur pas zbritjeve të shpenzimeve në DIVA, që do të plotësohet deri më 31 Mars 2026, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) më herët ka sqaruar për Monitor se në këtë rast individi ka të drejtë që brenda 3 muajve të kërkojë rimbursimin e parave, pra kthimin e tyre.
Për të dyja rastet si për përfitimin e zbritjes së shpenzimeve për rritjen e fëmijëve dhe shpenzimit fiks për arsim (këto të fundit përfitohen vetëm nga individët me të ardhura vjetore deri në 1,200,000 lekë) duhet të bëhet ruajtja e dokumentacionit, dukë përfshirë certifikatën familjare për fëmijët në ngarkim, kontratat me institucionet arsimore, përfshirë pagesat për gjuhët e huaja.
Si do të përfitohet kompensimi
Përmes rillogaritjes së tatimit të paguar për vitin 2025.
Për ta bërë këtë, individët duhet të plotësojnë Deklaratën Vjetore të të Ardhurave (DIVA) deri më 31 Mars 2026.
Llojet e zbritjeve
48,000 lekë për fëmijë në vit – përfiton secili fëmijë, pavarësisht nivelit të të ardhurave të prindërve.
100,000 lekë për fëmijë në vit – përfiton vetëm nëse të ardhurat e individit nuk kalojnë 1.2 milion lekë në vit.
Rregulla për çiftet bashkëshortore
Zbritja e shpenzimeve për fëmijët i takon prindit me të ardhura më të larta.
Pra, nuk mund ta ndajnë të dy bashkëshortët njësoj, përveç rastit kur të ardhurat janë të barabarta.
Si funksionon kompensimi
Gjatë vitit 2025, tatimi mbi të ardhurat është paguar çdo muaj nga paga.
Në Mars 2026, tatimi llogaritet përsëri duke përfshirë zbritjet për fëmijët.
Nëse tatimi i rillogaritur është më i ulët se tatimi i paguar gjatë vitit 2025:
Diferenca kthehet si kompensim/rimbursim.
Shembull praktik
Individi X ka 2 fëmijë nën 18 vjeç dhe të ardhura vjetore 840,000 lekë.
Tatimi i paguar gjatë vitit 2025: 62,400 lekë (5,200 lekë/muaj).
Zbritjet:
48,000 lekë për çdo fëmijë = 96,000 lekë
100,000 lekë për arsimin e fëmijëve
Pas zbritjeve, tatimi i ri: 29,120 lekë
Diferenca që individi mund të marrë si kompensim:
62,400−29,120=33,280 lekë
Kjo shumë mund të kërkohet brenda 3 muajve nga plotësimi i DIVA-s. /monitor.al
