Siguria ushqimore dhe prodhimi vendas mbeten elementë kyç për garantimin e nevojave bazë të popullsisë. Sipas një studimi të publikuar nga revista shkencore Nature Food, rezultatet tregojnë një realitet surprizues global, vetëm një shtet në botë është në gjendje të përmbushë të gjitha nevojat ushqimore të tij pa u mbështetur te importet.
Studimi analizon kategoritë kryesore ushqimore, si frutat, perimet, bulmeti, mishi, peshku dhe bishtajoret, duke dhënë një panoramë të qartë mbi nivelin e vetëjaftueshmërisë ushqimore në vende të ndryshme. Edhe ekonomitë më të mëdha si Shtetet e Bashkuara dhe Kina, rezultojnë të varura nga importet për të paktën një nga këto kategori.
Po ku qëndron Shqipëria në këtë renditje? Të dhënat tregojnë se vendi ynë klasifikohet në një nivel mesatar, duke arritur të sigurojë vetëm 4 nga 7 kategoritë ushqimore përmes prodhimit vendas. Në rajon, Serbia paraqitet si vendi me nivelin më të lartë të vetë mjaftueshmërisë ushqimore, ndërsa Bosnje & Hercegovina dhe Shqipëria ndajnë vendin e dytë. Në fund të listës rajonale renditen Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, me performancë më të ulët në këtë drejtim.
Në nivel global, Guajana është i vetmi shtet që arrin të prodhojë mjaftueshëm nga të shtatë grupet kryesore ushqimore për të përmbushur kërkesën e brendshme. Madje, ky vend tejkalon nevojat në disa kategori, si produktet me bazë niseshteje dhe frutat, duke u bërë një rast unik në botë.
Afër këtij niveli renditen Vietnami dhe Kina, të cilat mbulojnë 6 nga 7 kategoritë, por hasin vështirësi në prodhimin e qumështit. Edhe vendet më të zhvilluara nuk janë plotësisht të pavarura ushqimorisht. Për shembull, Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara sigurojnë vetëm 4 kategori, duke mbetur të varura nga importet për fruta dhe perime.
Një tjetër sfidë globale mbetet prodhimi i peshkut. Sipas të dhënave të Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë, rreth 91% e akuakulturës prodhohet në Azi, duke bërë që shumë vende të varen nga importet për produktet e detit, edhe kur kanë kapacitete për prodhime të tjera ushqimore.
Ky realitet lidhet ngushtë me faktorë si klima dhe gjeografia. Vendet veriore, për shkak të sezoneve më të shkurtra të prodhimit, e kanë më të vështirë të sigurojnë produkte të freskëta gjatë gjithë vitit. Për rrjedhojë, edhe sistemet më të avancuara bujqësore nuk arrijnë të garantojnë plotësisht një dietë të balancuar vetëm nga prodhimi vendas. /tvscan.al
