Marrëdhënia ekonomike mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës po hyn në fazën më të ftohtë të dekadave të fundit, duke marrë formën e një “divorci me dhimbje” që po riformaton tregtinë globale dhe zinxhirët e furnizimit.
Ajo që për vite me radhë ishte partneriteti më i rëndësishëm tregtar në botë, sot po shihet nga të dyja palët si çështje sigurie kombëtare.
Sipas analizave të fundit ndërkombëtare, udhëheqja kineze ka arritur në përfundimin se shkëputja graduale e dy ekonomive, e njohur si “decoupling” apo “derisking”, është e pashmangshme.
Ky orientim përfaqëson një largim të qartë nga modeli i vjetër, ku rritja ekonomike e Kinës mbështetej te eksporti i mallrave me kosto të ulët drejt SHBA dhe te përthithja e kapitalit, teknologjisë dhe njohurive perëndimore.
Nga ana tjetër, Uashingtoni po ndjek një strategji të qartë për të reduktuar varësinë nga Kina për mallrat strategjike, veçanërisht mineralet e rralla që përdoren në industrinë e elektronikës dhe pajisjet ushtarake.
Kjo qasje është përshpejtuar pas kufizimeve të vendosura nga Pekini për eksportin e këtyre materialeve, duke rritur shqetësimet për sigurinë ekonomike dhe industriale të SHBA.
Të dhënat tregojnë një rënie të fortë të pranisë kineze në importet amerikane. Deri në fund të vitit 2025, pjesa e Kinës në importet e SHBA ka zbritur në rreth 7.5 për qind, duke fshirë mbi dy dekada rritje të pandërprerë që nisën pas anëtarësimit të Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë në vitin 2001.
Në total, volumi i tregtisë mes dy vendeve është rikthyer në nivelet e vitit 2010, një tregues i qartë se ndarja ekonomike nuk është më një skenar teorik, por një realitet në zhvillim. Ndërsa qeveritë flasin për menaxhim të kontrolluar të kësaj shkëputjeje, pasojat po ndihen tashmë në tregje, industri dhe politika ekonomike në mbarë botën.
Ky “divorc me dhimbje” mes dy superfuqive ekonomike pritet të ketë pasoja afatgjata, jo vetëm për SHBA dhe Kinën, por për të gjithë ekonominë globale, e cila po hyn në një fazë të re fragmentimi dhe rivaliteti strategjik. /wsj–skyweb.al
