Një debat i ri ka plasur mes Turqisë dhe Greqisë, këtë herë jo për territore apo energji, por për një pjatë tradicionale: Paçen.
Greqia ka nisur zyrtarisht procedurat për ta regjistruar atë si pjesë të Trashëgimisë së saj Kulturore Jomateriale, një lëvizje që ka ngjallur reagime të forta në Turqi, ku pjata njihet si “işkembe çorbas”ı.
Në Selanik, ku konsiderohet një institucion kulinar, paçja shërbehet në variante të ndryshme, i aromatizuar me spec djegës, uthull dhe hudhër të shtypur. Për shumë grekë, kjo supë nuk është thjesht ushqim, por pjesë e identitetit urban dhe traditës gastronomike.
Nisma greke është konkretizuar me një dosje të detajuar prej 12 faqesh të dorëzuar në Ministrinë e Kulturës. Dokumenti, i përgatitur në bashkëpunim me studiues dhe përfaqësues të traditës kulinare, përshkruan procesin e përgatitjes, burimet e produkteve dhe historinë e përdorimit të saj, duke synuar njohjen në nivel kombëtar si hap të parë drejt një aplikimi të mundshëm në UNESCO.
Në Turqi, reagimi ka qenë i menjëhershëm. Historianët dhe studiuesit e gastronomisë theksojnë se pjata është e rrënjosur thellë në traditën anatoliane dhe përmendin dokumentime historike që datojnë që në shekullin e XVII, duke e parë lëvizjen greke si pjesë të rivalitetit të gjatë për trashëgiminë e përbashkët osmane.
Debati rikthen në vëmendje edhe konflikte të mëparshme simbolike mes dy vendeve për produkte si bakllavaja apo kosi, duke treguar se gastronomia mbetet një fushë e rëndësishme e “soft power” në rajon.
Në thelb, çështja nuk lidhet vetëm me origjinën e një recete, por me të drejtën për të përcaktuar standardet dhe historinë e një pjate që ka ushqyer komunitete në të dy anët e Egjeut për shekuj.
Ndërsa tensionet kulturore vazhdojnë, për mjeshtrat e kuzhinës në Selanik objektivi mbetet ruajtja e traditës dhe transmetimi i saj te brezat e rinj, në një përpjekje për ta konsoliduar paçen si pjesë të identitetit kombëtar grek, ndërsa Turqia e sheh atë si një trashëgimi të përbashkët historike. /skyweb.al
