Qeveria vendosi dje që rregullat e reja për objektet pa titull pronësie, trojet funksionale dhe oborret në përdorim të zbatohen edhe për kërkesat e dorëzuara më parë, nëse shqyrtimi administrativ i tyre nuk ka përfunduar ende.
Kjo do të thotë se dosjet e vjetra që ndodhen në zyrat e Agjencisë Shtetërore të Kadastrës nuk do të vijojnë domosdoshmërisht sipas procedurave që ishin në fuqi në momentin e aplikimit. Ato do të rivlerësohen dhe përfundohen sipas ndryshimeve të miratuara tani nga Këshilli i Ministrave.
Vendimi prek kërkesat që lidhen me miratimin e dokumenteve të pronësisë për objekte pa titull, trojet e tyre funksionale dhe të ashtuquajturat “oborre në përdorim”. Kushti kryesor është që për dosjen të mos jetë marrë ende një vendim përfundimtar administrativ.
Sipas rregullave të reja, ASHK-ja mund të kalojë në pronësi sipërfaqe deri në 300 metra katrorë, nëse provohet se toka posedohet efektivisht dhe përdoret në funksion të objektit.
Një nga ndryshimet më të rëndësishme është mënyra e provimit të posedimit. Vendimi e lidh “posedimin efektiv” me rrethimin fizik të sipërfaqes, i cili duhet të konstatohet nga punonjësit e Kadastrës gjatë verifikimit në terren.
Nëse trualli është pronë shtetërore, figuron me pronar të pavërtetuar ose nuk ka informacion mbi pronësinë, dokumenti i pronësisë për sipërfaqen deri në 300 metra katrorë miratohet pa pagesë.
Kur toka rezulton pronë private e një personi tjetër, përfituesi nuk e merr atë automatikisht falas. Në këtë rast zbatohen procedurat ligjore për pronën private dhe kërkuesi duhet të paguajë vlerën e truallit sipas çmimit favorizues dhe lehtësive të parashikuara nga ligji.
Për kërkesat individuale të paraqitura përmes platformës “e-Albania” vendoset një tarifë shërbimi prej 10 mijë lekësh. Tarifa paguhet në momentin e kërkesës dhe nuk kthehet edhe nëse ASHK-ja e rrëzon atë.
Ndryshe do të veprohet kur procedura hapet kryesisht nga vetë Kadastra, gjatë regjistrimit fillestar, përmirësimit të zonës kadastrale ose kontrolleve sipas blloqeve të përfshira në planveprim. Për objektet e banimit të evidentuara në këtë mënyrë nuk aplikohet tarifa standarde prej 10 mijë lekësh.
Vendimi parashikon gjithashtu që ASHK-ja të publikojë për 30 ditë rastet kur në terren gjendet një pasuri, por nuk identifikohet personi që e posedon. Nëse pretenduesi paraqitet brenda këtij afati, procedura mund të vazhdojë në emrin e tij pasi të verifikohet posedimi.
Për qytetarët që kanë aplikuar më parë, ndryshimi kryesor është se dosja e tyre nuk mbetet e lidhur me rregullat e ditës kur është dorëzuar. Nëse procedura nuk ka përfunduar, verifikimi i sipërfaqes, kriteri i rrethimit, kufiri prej 300 metrash katrorë dhe mënyra e pagesës do të përcaktohen nga vendimi i ri.
Megjithatë, ndryshimet nuk nënkuptojnë legalizim automatik të çdo sipërfaqeje të rrethuar. ASHK-ja duhet të verifikojë objektin, kohën dhe mënyrën e posedimit, statusin juridik të tokës, kufijtë në terren dhe nëse prona cenon të drejtat e personave të tretë. /skyweb.al
