Raporti i ri mbi emigracionin shqiptar, publikuar nga Banka Botërore dhe INSTAT, nxjerr në pah tre zhvillime kyçe që po formësojnë ekonominë dhe shoqërinë shqiptare: rolin e remitancave, dinamikën e rikthimit dhe hendekun mes pritshmërive dhe realitetit të emigrantëve.
Sipas raportit, remitancat mbeten një shtyllë thelbësore e ekonomisë familjare shqiptare. Rreth 48% e familjeve që kanë emigrantë marrin dërgesa nga jashtë, të cilat përbëjnë 41% të të ardhurave totale për këto familje.
Megjithatë, shumica e këtyre dërgesave, rreth 70%, vijojnë të kalojnë në mënyrë informale, përmes dorëzimit fizik nga të afërmit, gjë që ul potencialin financiar dhe kufizon përfitimet nga kanalet bankare.
Remitancat përdoren kryesisht për shpenzime ushqimore, shëndetësi dhe arsim, ndërsa investimet mbeten minimale.
Raporti evidenton edhe një prirje të fortë rikthimi.
Gati gjysma e emigrantëve e mbyllin ciklin e emigrimit dhe kthehen në Shqipëri, ndërsa 45% e të rikthyerve janë kthyer pas vitit 2020, duke reflektuar një lëvizje të re migratore në të dy drejtimet.
Arsyet kryesore të rikthimit lidhen me përfundimin e kontratave të punës, arritjen e objektivave financiare, por edhe me humbjen e vendit të punës jashtë vendit.
Sapo kthehen, një pjesë e madhe e të rikthyerve hyjnë me shpejtësi në tregun vendas të punës dhe 29% zgjedhin vetëpunësimin, një normë më e lartë se e popullatës së përgjithshme.
Një prej gjetjeve më goditëse të raportit lidhet me hendekun mes pritshmërive dhe realitetit për jetën jashtë vendit.
Shqiptarët që largohen presin të fitojnë mesatarisht 3,900 dollarë në muaj, por të ardhurat reale rezultojnë rreth 2,200 dollarë, duke krijuar një diferencë të madhe midis asaj që mendohej dhe asaj që gjendet në praktikë.
Po ashtu, emigrantët kursejnë dukshëm më pak nga sa parashikonin: pritshmëria ishte rreth 1,270 dollarë, ndërsa kursimet reale janë rreth 450 dollarë.
Ky hendek shfaqet më i theksuar tek emigrantët në Greqi, ku realiteti ekonomik bie ndjeshëm nën pritshmëritë fillestare.
Raporti i Bankës Botërore dhe INSTAT thekson se emigracioni mbetet një fenomen me ndikim të thellë ekonomik dhe social.
Remitancat vazhdojnë të mbështesin ekonominë familjare, rikthimi po rritet, ndërsa perceptimi për jetën jashtë vendit jo gjithmonë përputhet me realitetin.
Autorët rekomandojnë politika më të qarta për orientimin e emigrantëve, reduktimin e kostove të remitancave dhe mbështetjen e të rikthyerve për t’u integruar në tregun vendas të punës. /skyweb.al
