Qeveria ka nxjerrë për konsultim publik projektligjin “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 66/2023 për administrimin e objekteve të konfiskuara si ndërtime pa leje”, duke synuar një riformatim të plotë të mënyrës se si shteti administron, zhvillon dhe disponon këto prona.
Dokumenti shënon një ndryshim të qartë filozofie, nga një sistem i fragmentuar dhe burokratik, drejt një modeli të centralizuar, funksional dhe financiarisht të qëndrueshëm.
Sipas relacionit shpjegues, projektligji kalon kompetencat kryesore te Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara, e cila shpallet autoriteti i vetëm përgjegjës për administrimin dhe zhvillimin e objekteve të konfiskuara.
Qeveria pranon se modeli aktual, me komisione, njësi zbatimi dhe role të mbivendosura institucionale, ka sjellë vonesa të gjata, amortizim të objekteve dhe mungesë efikasiteti në përdorimin e tyre.
Një nga risitë kryesore është krijimi i një strukture të përhershme teknike, Grupi i Punës pranë AAPSK, i cili do të vlerësojë gjendjen juridike, teknike dhe financiare të çdo objekti të konfiskuar dhe do të propozojë destinacionin e tij.
Paralelisht, parashikohet ngritja e Regjistrit Elektronik të Objekteve të Konfiskuara, si instrument transparence dhe monitorimi, një element që mungonte deri tani dhe që sipas qeverisë ka penguar interesin institucional dhe publik për përdorimin e këtyre pasurive.
Projektligji përcakton disa mënyra të qarta trajtimi për pronat e konfiskuara.
Objektet mund të përdoren për interes publik ose strehim social, të zhvillohen përmes investimeve shtetërore, të përfundojnë në rastet kur janë lënë përgjysmë, ose të shiten përmes ankandit publik.
Në rastin e shitjes, dokumenti vendos ndalim të qartë për pjesëmarrjen e subjekteve të lidhura me ndërtimin e paligjshëm, duke synuar të shmangë rikthimin e pronave te të njëjtët aktorë.
Një tjetër element i rëndësishëm është trajtimi i diferencuar i objekteve të ndërtuara në truall shtet dhe në truall privat.
Projektligji parashikon mbrojtjen e të drejtave të pronarëve të truallit dhe të personave të tretë, si dhe përcaktimin e qartë të detyrimeve financiare në rastet e zhvillimit, përfundimit apo shitjes së objekteve.
Për herë të parë adresohen edhe përgjegjësitë ligjore dhe financiare të subjekteve zhvilluese apo zbatuese pas konfiskimit, një boshllëk që deri më tani ka krijuar konflikte të shumta.
Në aspektin procedural, projektligji synon shkurtimin e afateve dhe fleksibilizimin e proceseve të vlerësimit dhe shitjes së pronave të konfiskuara.
Afatet fikse, të cilat kanë rezultuar pengesë për ndërhyrje teknike komplekse, zëvendësohen me afate të përcaktuara rast pas rasti, me qëllim përshpejtimin e vendimmarrjes dhe shmangien e amortizimit të pasurive.
Financimi i gjithë procesit do të bëhet përmes një fondi të veçantë të dedikuar për ndërtimet pa leje, i cili do të mbulojë kostot e vlerësimit, zhvillimit, përfundimit të objekteve dhe shlyerjes së detyrimeve ndaj palëve të treta.
Të ardhurat nga shitja dhe përdorimi i këtyre pronave pritet të sigurojnë qëndrueshmëri financiare për agjencinë dhe, në fund të procesit, të kontribuojnë edhe në buxhetin e shtetit.
Në thelb, projektligji synon ta kthejë pronën e konfiskuar nga një barrë administrative dhe sociale në një aset aktiv për interes publik, duke centralizuar vendimmarrjen, rritur transparencën dhe përshpejtuar monetizimin ose përdorimin social të këtyre pasurive. Dokumenti është në fazë konsultimi publik dhe pritet të diskutohet përpara se të depozitohet për shqyrtim në Kuvend./skyweb.al
