Zbatimi i taksës së re për pasuritë e paluajtshme, që fillimisht ishte planifikuar të hynte në fuqi në vitin 2026, do të shtyhet me dy vite dhe pritet të nisë në vitin 2028.
Sipas Monitor, Ministria e Financave po përgatit një projektligj i ri, i cili do të miratohet në vitin 2026 dhe do të zbatohet bashkë me Kadastrën Fiskale nga viti 2028.
Shtyrja lidhet me nevojën për konsultime dhe përgatitje të mëtejshme për ndërtimin e një sistemi modern taksimi që do të bazohet në vlerën e tregut të pasurive të paluajtshme.
Projektligji i mëparshëm, i publikuar për konsultim në vitin 2023, parashikonte që taksimi i ri të fillonte për ndërtesat në vitin 2026 dhe për truallin e tokën bujqësore në vitin 2028.
Sipas këtij drafti, niveli i taksës do të varionte nga 0,1% në 0,2% për ndërtesat rezidenciale (aktualisht 0,05%), nga 0,15% në 0,25% për ndërtesat tregtare (aktualisht 0,2%) dhe nga 0,15% në 0,25% për ndërtesat bujqësore dhe industriale.
Drafti i ri nuk parashikon ndryshim të koeficientëve të taksës për ndërtesat, truallin dhe tokën bujqësore të propozuar në vitin 2023, të cilat afronin nivelin e taksës shqiptare me atë të vendeve të rajonit.
Sipas relacionit të vitit 2023, synohej kalimi nga një sistem taksimi i bazuar në sipërfaqe, në një sistem të ri që takson pasuritë mbi bazën e vlerës së tregut, si për ndërtesat ashtu edhe për tokën. Vlera e pronave do të përcaktohej sipas një harte të re me çmime mesatare referuese, të ndara sipas destinacionit të pronës, rezidenciale, shërbimi apo bujqësore duke u mbështetur në kontratat e shitblerjeve dhe çmimet reale të tregut.
Edhe pse formula e re parashikonte zbritje 50% të vlerës për banesën e parë, dyfishimi i shkallës së taksës nga 0,05% në 0,1–0,2% do të sillte rritje të detyrimeve. Sipas dokumentit “Reforma e taksës së pasurisë 2024–2028” të Ministrisë së Financave, detyrimet për ndërtesat rezidenciale do të rriteshin nga 18 deri në 50%, ndërsa për dyqanet deri në 28%.
Aktualisht, shkalla e taksës është 0,05% për ndërtesat që përdoren për banim dhe 0,2% për ato që shfrytëzohen për veprimtari ekonomike, ndërsa për ndërtimet e papërfunduara zbatohet 30% e shkallës përkatëse.
Sipas projektligjit të vitit 2023, shkalla e re e taksës do të ishte:
- Nga 0,1% në 0,2% për pronat rezidenciale;
- Nga 0,15% në 0,25% për pronat tregtare;
- Nga 0,15% në 0,25% për pronat bujqësore dhe industriale;
- 30% e shkallës për ndërtimet e papërfunduara.
Sistemi i ri synon të afrojë Shqipërinë me praktikat e vendeve të rajonit, por gjithashtu pritet të rrisë ndjeshëm detyrimet për qytetarët dhe bizneset, pasi për herë të parë taksa do të bazohet në vlerën reale të tregut të pronës./skyweb.al
