Mediat turke raportuan fillimisht se qeveria e Turqisë i ka dhuruar qeverisë shqiptare një avion Airbus A319, me vlerë rreth 11.9 milionë dollarë, një lajm që u ripublikua gjerësisht edhe nga mediat shqiptare si një gjest miqësor dhe pa kosto financiare.
Por siç thotë edhe nobelisti Milton Friedman “nuk ka drekë falas” dhe dokumentet zyrtare tregojnë se kjo dhuratë nuk është pa detyrime për palën shqiptare.
Gazetari Isa Myzyraj ka ngritur publikisht pikëpyetje mbi marrëveshjen, duke iu referuar një dokumenti të botuar në Fletoren Zyrtare të Turqisë, ku parashikohen detyrime konkrete financiare për Shqipërinë.
Sipas tij, ndryshe nga narrativa publike, avioni nuk është dhënë pa kushte dhe barra financiare i kalon buxhetit shqiptar.
Në fokus të reagimit është neni 14 i marrëveshjes, i cili lidhet me sigurimin e avionit. Ky nen detyron shtetin shqiptar të mbajë një sigurim ndërkombëtar për avionin, me mbulim minimal prej 1 miliard dollarësh amerikanë. Një sigurim i tillë nuk konsiderohet simbolik, por përkthehet në prime të larta vjetore, të cilat do të paguhen nga fondet publike.
Sipas Myzyraj, kjo klauzolë përbën një nga detyrimet më të rënda financiare të dokumentit, duke rrëzuar pretendimin se bëhet fjalë për një dhuratë pa kosto.
Ai thekson se, në praktikë, shpenzimet për sigurimin e një avioni presidencial me këtë nivel mbulimi janë të konsiderueshme dhe afatgjata.
Reagimi i gazetarit vjen në një kohë kur në Turqi dhe Shqipëri ka pasur diskutime publike edhe për prioritetet e përdorimit të flotës ajrore, përfshirë kritika në mediat turke se, ndërsa mungojnë avionë për emergjenca si zjarret, po realizohen dhurata me karakter politik.
Ndërkohë, marrëveshja për avionin Airbus A319 është paraqitur zyrtarisht si pjesë e forcimit të marrëdhënieve mes dy vendeve, por detajet e publikuara në dokumentet zyrtare tregojnë se “dhurata” shoqërohet me angazhime financiare të qarta për Shqipërinë, të cilat pritet të reflektohen në shpenzimet e buxhetit të shtetit. /skyweb.al
