Rritja e tensioneve në Lindjen e Mesme dhe ndikimi i drejtpërdrejtë në çmimin e naftës kanë nisur të reflektohen menjëherë në tregun e transportit ajror, duke sjellë një valë të re shtrenjtimi të biletave dhe duke prekur zinxhirin e plotë të turizmit në Europë dhe në Shqipëri.
Sektori i aviacionit është ndër më të ndjeshmit ndaj çmimeve të karburantit, pasi ky i fundit përbën rreth një të tretën e kostove operative të kompanive ajrore.
Rritja e çmimit të naftës në javët e fundit, e lidhur me pasigurinë në Ngushticën e Hormuzit dhe kufizimet në hapësirat ajrore të rajonit, ka detyruar kompanitë të rrisin tarifat.
Në disa raste janë shtuar edhe tarifa shtesë për karburantin, ndërsa devijimet e fluturimeve për të shmangur zonat e rrezikut kanë zgjatur itineraret dhe kanë rritur kostot operative.
Në tregun europian kjo po përkthehet në një rritje graduale të çmimeve të biletave, sidomos për fluturimet me distanca të gjata dhe për linjat që lidhen me Azinë dhe Lindjen e Mesme.
Ndikimi në fluturimet brenda Europës është më i moderuar, por trendi mbetet në rritje.
Për një pjesë të kompanive low-cost, presioni është edhe më i madh, pasi modeli i tyre bazohet në çmime të ulëta dhe marzhe të kufizuara.
Për Shqipërinë, ndikimi është i dyfishtë. Nga njëra anë, rritja e çmimeve të biletave e bën më të kushtueshëm udhëtimin për turistët e huaj, veçanërisht për ata që vijnë nga tregje më të largëta.
Nga ana tjetër, vendi përfiton nga zhvendosja e kërkesës drejt destinacioneve më të afërta dhe më të sigurta, ku përfshihet edhe Mesdheu dhe Ballkani.
Kjo krijon një efekt kompensues, ku një pjesë e turistëve që shmangin destinacionet më të largëta orientohen drejt vendeve si Shqipëria.
Në paketat turistike, efekti është më i drejtpërdrejtë. Fluturimi përbën një komponent kryesor të kostos së paketës, ndaj çdo rritje në biletë reflektohet automatikisht në çmimin final.
Operatorët turistikë në Europë kanë nisur të rishikojnë ofertat, duke reduktuar paketat më të lira dhe duke rritur çmimet për sezonin veror.
Në të njëjtën kohë, po shtohet fleksibiliteti në rezervime për shkak të pasigurisë, por kjo shpesh shoqërohet me kosto shtesë.
Në tregun shqiptar, kjo pritet të sjellë një rritje të çmimeve të paketave, veçanërisht për udhëtimet jashtë vendit.
Për pushimet brenda Shqipërisë, efekti mund të jetë më i kufizuar, madje në disa raste mund të ketë rritje të kërkesës nga turistët vendas që zgjedhin të shmangin udhëtimet ajrore.
Paralelisht, operatorët që sjellin turistë të huaj pritet të fokusohen më shumë në tregjet europiane afër, ku ndikimi i çmimeve të fluturimeve është më i përballueshëm.
Sa i përket pritshmërive, gjithçka lidhet me zhvillimin e mëtejshëm të situatës gjeopolitike dhe stabilitetin e çmimit të naftës.
Nëse tensionet vazhdojnë, pritet që çmimet e biletave të mbeten të larta ose të rriten më tej gjatë sezonit veror, duke e bërë turizmin më të kushtueshëm.
Në të kundërt, një stabilizim i situatës do të sillte gradualisht ulje të presionit mbi çmimet, por jo një rikthim të menjëhershëm në nivelet e mëparshme.
Në këtë kontekst, Europa pritet të përballet me një sezon turistik më të shtrenjtë dhe më të paqëndrueshëm, ndërsa Shqipëria ka mundësinë të përfitojë nga riorientimi i flukseve turistike, pavarësisht kostove më të larta të transportit ajror. /skyweb.al
