Shkrimi me dorë nxit përqendrimin dhe kreativitetin, lufton lodhjen digjitale dhe përmirëson memorizimin e informacionit, sipas gazetës “Il Sole 24 Ore”.
Në një botë gjithnjë e më të digjitalizuar, të shkruarit me stilolaps dhe letër nuk është thjesht një zakon i së kaluarës, por një ushtrim i vërtetë i shkathtësisë manuale dhe i durimit për të fokusuar mendimin, shpesh i shpërqendruar nga fluksi i pandërprerë i imazheve dhe stimujve vizualë.
Është gjithashtu një mënyrë për t’u dalluar: një shënim i shkruar me dorë është tashmë aq i rrallë, sa mbetet shumë më lehtë në kujtesë sesa një mesazh i shkruar me nxitim në WhatsApp.
Së fundmi, një projekt për ruajtjen e shkrimit të dorës i është paraqitur UNESCO-s. Ka nisur mbledhja publike e nënshkrimeve me synimin që shkrimi i dorës të njihet si trashëgimi kulturore jomateriale e njerëzimit. Komiteti promovues përfshin, ndër të tjera, Institutin Grafologjik “Moretti i Urbino”, Shoqatën Italiane të Grafologëve dhe OSSMED, Observatorin e Ndërmjetësimit Gjuhësor.
Debati mbi rikthimin e shkrimit të dorës në shkollat fillore është i gjallë në mbarë botën dhe veçanërisht në Itali, ku në fund të shtatorit në Bolonjë u zhvillua edicioni i tretë i Festivalit “Manu Scribere”, i promovuar nga Shoqata Italiane e Grafologjisë.
Në Kaliforni, rikthimi i shkrimit të dorës për rreth 2.6 milionë nxënës të moshës 6–12 vjeç, vendas digjitalë, është shndërruar së fundmi në ligj. Ndërkohë, një studim i kryer nga neuroshkencëtarë të Universitetit Norvegjez të Shkencës dhe Teknologjisë ka treguar se shkrimi me dorë forcon dhe zgjeron lidhjet neuronale, duke ndihmuar ndjeshëm memorien.
Jo rastësisht, një nga stilolapsat më të çmuar të koleksionit “Kryevepra të Pineider” quhet “Psycho”, për të evokuar kompleksitetin e psikikës njerëzore. Në ngjyrë argjendi me majë ari, ai paraqet një dizajn labirintik, të ndërlikuar dhe gjysmëtransparent.
A është kjo një modë e re, rikthimi te stilolapsi? Të dhënat e TikTok-ut tregojnë një rritje prej 63% gjatë vitit 2024 për hashtagun #calligraphy, ndërsa influencues të shkrimit si vietnamezi Nhuan Dao dhe peruania Paola Gallegos numërojnë nga 2 deri në 9 milionë ndjekës.
“Të mësosh këtë art është një ushtrim durimi: kërkon kohë dhe qetësi dhe, ashtu si në shkollën fillore, duhet të fillosh nga vizatimet për të kuptuar format dhe proporcionet”, shpjegon Aldo Iotti, mjeshtër kaligrafie në “Manu Scribere”.
Iotti u jep pjesëmarrësve kalamusin, një majë standarde që duhet përshtatur sipas lëvizjes individuale mbi letër, sepse edhe në një botë të standardizuar, kjo mbetet një risi e këndshme: asnjë dorëshkrim nuk është plotësisht i njëjtë me tjetrin.
“Aurora”, një markë historike italiane e instrumenteve të shkrimit, krenohet me kryeveprat e saj të ekspozuara në MoMA në Nju Jork. Ajo ka krijuar dhe menaxhon “Officina della Scrittura”, pranë Torinos, një muze që ofron kurse grafologjie dhe psikologjie dhe rrëfen historinë e kulturës së shkrimit të dorës, nga pikturat në shpella deri te tabletët modernë me maja digjitale gjithnjë e më të ngjashme me letrën.
Mania më e fundit për koleksionistët lidhet me formën e majës së stilolapsit: më e mprehtë dhe më pak e rrumbullakosur se standardi, e projektuar posaçërisht për artin e kaligrafisë. Stilolapsa luksozë, të zbukuruar me gurë të çmuar, shpesh përdoren me atë që konsiderohet boja më e shtrenjtë në botë, boja japoneze “sumi”.
Duhen deri në katër vjet për ta prodhuar atë në formë të ngurtë. Megjithatë, asgjë nuk e tejkalon pigmentin vjollcë të gjetur në rrënojat e banjove romake të shekullit III pas Krishtit në Carlisle të Anglisë: e ashtuquajtura “vjollca tiriane”, e përftuar nga mijëra guaska deti të Mesdheut, veçanërisht nga brigjet e Marokut, e cila në lashtësi vlente më shumë se ari për shkak të procesit jashtëzakonisht të vështirë të prodhimit.
