Organizata e Kombeve të Bashkuara po përballet me një krizë serioze financiare, e cila sipas Sekretarit të Përgjithshëm Antonio Guterres mund ta çojë institucionin ndërkombëtar në prag të kolapsit. Problemi kryesor lidhet me vonesat dhe mosshlyerjen e kontributeve financiare nga disa shtete anëtare, si dhe me rregullat buxhetore që e detyrojnë OKB-në të kthejë fondet e pashpenzuara, duke kufizuar ndjeshëm fleksibilitetin financiar.
Në një letër drejtuar ambasadorëve më 28 janar, Guterres paralajmëroi se kriza e likuiditetit po thellohet me ritme alarmante, duke vënë në rrezik zbatimin e programeve kyçe dhe funksionimin normal të organizatës. Ai theksoi se, pa masa të menjëhershme, situata pritet të përkeqësohet edhe më tej në muajt në vijim.
Ky paralajmërim vjen në një moment të ndjeshëm, teksa Shtetet e Bashkuara – kontribuesi më i madh financiar i OKB-së – kanë reduktuar ndjeshëm fondet vullnetare për disa agjenci dhe nuk kanë kryer pagesat e detyrueshme për buxhetin e rregullt dhe misionet paqeruajtëse. Presidenti amerikan Donald Trump e ka kritikuar hapur OKB-në, duke e akuzuar për mungesë efikasiteti dhe duke promovuar iniciativa alternative, të cilat, sipas kritikëve, mund të dobësojnë sistemin ekzistues multilateral.
Guterres bëri të ditur se janë dërguar njoftime zyrtare për mosrespektimin e kontributeve të detyrueshme, të cilat përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të buxhetit të miratuar, pa përmendur konkretisht shtetet përgjegjëse. Sipas rregullave të OKB-së, niveli i kontributit përcaktohet nga fuqia ekonomike e secilit vend anëtar, ku SHBA-ja mbulon rreth 22% të buxhetit bazë, ndërsa Kina rreth 20%.
Deri në fund të vitit 2025, detyrimet e papaguara ndaj OKB-së kishin arritur në nivel rekord prej 1.57 miliardë dollarësh. Përballë kësaj situate, Guterres ka qenë i qartë: ose shtetet anëtare përmbushin detyrimet e tyre financiare në kohë, ose rregullat financiare të organizatës duhet të rishikohen rrënjësisht për të shmangur falimentimin. Sipas tij, pa një zgjidhje urgjente, OKB-ja rrezikon të mbetet pa fonde që në muajin korrik.
