Qeveria ka rikthyer sërish projektligjin për anëtarësimin me detyrim të bizneseve në Dhomën Ekonomike Kombëtare, një projekt ky që është tentuar disa here (hera e fundit në 2024), por është kundërshtuar ashpër nga bizneset dhe Dhomat e Tregtisë, sidomos ato që përfaqësojnë bizneset e huaja.
Anëtarësimi me detyrim do të bëhet kundrejt tarifave. Për dy vjet bizneset nuk do paguajnë tarifë dhe pas kësaj periudhe bizneset që nuk janë subjekt i tatim fitimit do të paguajnë 1,000 lekë në vit. Për subjektet e tjera, tarifa do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, por në çdo rast nuk mund të tejkalojë shumën 70, 000 (shtatëdhjetë mijë) lekë në vit.
Këshilli i Ministrave ka hartuar projektligjin “Për Dhomën Ekonomike Kombëtare”. Objekt i këtij ligji është përcaktimi i kuadrit juridik për themelimin, organizimin, funksionimin dhe ushtrimin e veprimtarive të Dhomës Ekonomike Kombëtare dhe të Dhomave Sektoriale, me qëllim përfaqësimin e interesave të sipermarrjes private, forcimin e rolit të saj në ekonominë kombëtare, nxitjen e zhvillimit, konkurrueshmërisë dhe integrimit në tregun vendas dhe ate ndërkombëtar si dhe delegimin e pjesshëm të ushtrimit të funksioneve dhe shërbimeve administrative publike.
Të gjitha subjektet tregtare me status aktiv në Regjistrin Tregtar në momentin e hyrjes në fuqi të këtij ligji, bëhen anëtar të Dhomës Ekonomike Kombëtare “ipso lege”, që do të thotë që bëhen anëtarë “automatikisht, me forcën e ligjit”. E njëjta vlen dhe për subjektet e reja tregtare.
Anëtarësimi në Dhomën Ekonomike Kombëtare “ipso lege”, nuk zbatohet për subjektet tregtare që janë të detyruara të regjistrohen ose të anëtarësohen në dhoma, urdhra profesionalë, organizata profesionistesh, shoqata biznesit, dhoma bilaterale ose multilaterale biznesi të krijuar me ligj të posaçëm. Këto subjekte kanë të drejtë të anëtarësohen në Dhomën Ekonomike Kombëtare mbi bazë vullnetare.
Tarifa
Subjektet tregtare që nuk janë subjekt i tatimit mbi fitimin sipas legjislacionit në fuqi do të paguajnë një tarifë vjetore regjistrimi në masën 1,000 (një mijë) lekë, në bazë vjetore.
Ligji parashikon që tarifa vjetore e regjistrimit bëhet e detyrueshme pas përfundimit të një periudhe 2 (dy) vjeçare nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji dhe aplikohet për vitin në të cilin përfundon kjo periudhë. Pagesa e tarifës për këtë vit kryhet nëpërmjet sistemit bankar jo më vonë se data 30 prill e vitit pasardhës. Për vitet në vijim, tarifa vjetore e regjistrimit paguhet nëpërmjet sistemit bankar jo më vonë se data 30 prill e vitit pasardhës. Proçedurat dhe modalitetet për derdhjen dhe mbledhjen e tarifës vjetore të regjistrimit përcaktohen me akt nënligjor të Këshillit të Ministrave.
Pas periudhës tranzitore, tarifa vjetore për subjektet e tjera tregtare të ndryshme nga ato që referohen në paragrafin 4, do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, mbi bazën e kritereve të përcaktuara në statut, përfshirë formën ligjore, madhësinë e ndërmarrjes, numrin e punonjësve dhe xhiron vjetore, por në çdo rast nuk mund të tejkalojë shumën 70, 000 (shtatëdhjetë mijë) lekë në vit.
Pas periudhës tranzitore 2 vjeçare, Tarifa vjetore e regjistrimit për subjektet që regjistrohen për herë të parë në Regjistrin Tregtar të këtij neni, është 1,000 (një mijë) lekë. Pas vitit të parë të regjistrimit, subjektet tregtare i nënshtrohen regjimit të tarifave vjetore si subjektet e tjera.
Ligji parashikon që mosshlyerja e tarifës vjetore të regjistrimit përbën kundërvajtje administrative dhe dënohet me gjobë sipas përcaktimeve me akt nënligjor në përputhje me ligjin nr. 10 279, datë 20.5.2010, “Për kundërvajtjet administrative”. (Ligji për kundërvajtjet administrative nuk përcakton masa fikse gjobash për çdo rast, por parashikon që ato të vendosen me ligje të posaçme ose akte nënligjore. Në rastet kur shuma nuk është e përcaktuar, masa e gjobës caktohet nga autoriteti kompetent brenda kufijve të parashikuar dhe në varësi të rrethanave konkrete të shkeljes-Shënim i Monitor).
Si do të funksionojë
Dhoma Ekonomike Kombëtare do të ngrihet dhe funksionon si person juridik që ushtron funksione përfaqësuese dhe koordinuese në interes të subjekteve tregtare dhe do të ketë autonomi të plotë institucionale, organizative dhe financiare, si dhe funksione e shërbime të tjera administrative publike.
Megjithatë, gjatë periudhës tranzitore, Dhoma Ekonomike Kombëtare ushtron autonomi të pjesshme, nën mbikëqyrjen e shtetit, si mekanizëm i përkohshëm për garantimin e vijueshmërisë institucionale.
Dhoma do të ketë seli në Tiranë, por mund të hapë seli në qarqet kryesore në vend, apo dhe jashtë vendit. Krahas saj ligji parashikon dhe krijimin e dhomave sektorale si dhe këshillin e Biznesit, që do jetë një organ konsultativ.
Dhoma do të japë certifikata
Dhoma do të ofrojë shumë shërbime dhe krahas funksioneve të tjera do të lëshojë dhe disa lloje certifikatash. Disa prej funksioneve të parashikuara të Dhomës janë:
a) Kontribuon në procesin e integrimit evropian të sipërmarrjes, përmes bashkëpunimit me institucionet publike kompetente, duke krijuar mekanizmat e nevojshem, zhvilluar dhe zbatuar programe mbështetëse që synojnë forcimin e kapaciteteve, konkurrueshmërisë dhe integrimit ekonomik të sipërmarrjes vendase në Tregun e Përbashkët të Bashkimit Europian;
b) Identifikon, verifikon, saktëson, certifikon, shpërndan, mirëmban, përditëson në bazë vjetore kodin e Nomenklaturës së Veprimtarive Ekonomike (NVE) për qëllime regjistrimi, klasifikimi statistikor, administrimi publik dhe shkëmbimi ndërinstitucional të të dhënave, në bashkëveprim me Qendrën Kombëtare të Biznesit, në përputhje me parashikimet e legjislacionit ne fuqi;
c) Ofron mbështetje përfshirë informim të subjekteve tregare apo të interesuara per kryerjen e procedurave te regjistrimit dhe ndryshimeve të regjistrimit në regjistrin tregtar, regjistrin e lejeve /licencave/autorizimeve, regjistrin e pronarëve përfitues, në bashkëveprim me Qendrën Kombëtare të Biznesit;
d) Lëshon certifikata origjine jo-preferenciale në përputhje me Kodin Doganor;
e) Lëshon çertifikata “Carnet ATA” si dokument doganor ndërkombëtar për lejimin e përkohshëm të mallrave, në përputhje me Konventat nderkombetare;
f) Lëshon certifikata “Carnet TIR” dhe ushtron funksionin garantues në përputhje me Konventat nderkombetare;
g) Kryen dhe publikon analizat dhe studimet e nevojshme ekonomike, analitike dhe statistikore, në bashkëveprim me Qendrën Kombëtare të Biznesit si pjese e shërbimeve dytësore. /monitor.al
