Në fillim të këtij viti, Bashkia Himarë nisi procedurat për ngritjen e “Himara Invest”, një shpk që sipas relacioneve zyrtare do të menaxhonte pronat e bashkisë dhe do të gjeneronte të ardhura prej tyre.
Por, siç raportoi më herët Skyweb.al, paralelisht me këtë nismë u artikulua edhe një skemë më e gjerë që synonte marrjen nën kontroll të pronave problematike apo në konflikt dhe orientimin e tyre drejt interesave të caktuara.
Reagimet publike e detyruan këtë projekt të tërhiqej përkohësisht, por zhvillimet e fundit tregojnë se qasja ndaj pronave të florinjta në Himarë nuk ka ndryshuar.
Përkundrazi, ajo duket se po kalon në një fazë të re, përmes një tenderi që i hap rrugë përfshirjes së një subjekti privat në një proces thelbësor si regjistrimi dhe sistemimi i pronave, i cili në fakt i takon shtetit, por Vangjel Tavo po bën një shpikje, e cila duket mire se ku pritet ta nxjerrë kokën.
Sipas dokumenteve që ka siguruar Skyweb.al, Bashkia Himarë ka shpallur një tender me fond limit 50 milionë lekë pa TVSH, me objekt “menaxhimi i pronave për disa fshatra”.
Por siç ka verifikuar redaksia, përmbajtja reale e kontratës shkon shumë përtej këtij formulimi të përgjithshëm.
Një kompani private do të marrë përsipër regjistrimin fillestar sistematik të pasurive, përfshirë krijimin e hartave kadastrale, përpunimin e dokumentacionit pronësor, verifikimet në terren dhe ndërtimin e një baze të dhënash për mbi 7300 pasuri në zona si Çorraj, Fterrë, Gjilekë, Kallarat, Pilur dhe Himarë. Në fund të procesit do të jetë pikërisht procedura e kryer nga privati (jo shteti) që do të caktojë se kush është pronar dhe kush jo në pronat e Himarës.
Në praktikë, kjo do të thotë se një kompani private do të ketë në dorë një pjesë kyçe të procesit që përcakton kush është pronar, dhe ku janë kufijtë.
Ky është një guxim i madh në fakt në raport me ligjin dhe të drejtën zakonore.
Vetë Bashkia Himarë pranon në dokumentacion se situata aktuale është problematike dhe e paqartë.
“Problematikat që kanë qytetarët me pasuritë e paluajtshme… duhet të lidhen me kartelat dhe hartat që ndodhen në DVASHK”, thuhet në dokument, duke pranuar në thelb mungesën e një sistemi të saktë dhe të unifikuar.
Po ashtu, një tjetër problem i rëndësishëm i evidentuar është:
“Një nga problematikat që kemi në bashki është mospërputhja e fshatit me zonën kadastrale… për shumë familje tokat janë regjistruar në më shumë se një zonë kadastrale.”
Por ky është minimumi pasi në zonën e Himarës aktualisht ka mjaft prona të zaptuara nga njerëz të “hựaj” për zonën, të cilët do të shfrytëzojnë pikërisht këtë lëvizje të mirëmenduar nga Bashkia për të zhvatur pronat e banorëve të zonës.
Këto probleme, të kombinuara me faktin që bashkia pranon mungesë kapacitetesh teknike dhe njerëzore, janë përdorur si argument për t’ia deleguar procesin një subjekti privat.
Por pikërisht këtu lind edhe dyshimi kryesor.
Sepse në një territor si Himara, ku pronat janë ndër çështjet më të ndjeshme dhe më të kontestuara, kalimi i një procesi të tillë në duar private krijon një hapësirë të madhe për interpretim, ndikim dhe potencialisht zhvatje.
Në këtë kontekst, përfshirja e Bashkisë Himarë nën drejtimin e Vangjel Tavos nuk mund të shihet si neutrale, por palë dhe në shërbim të zhvatësve.
Jo vetëm për shkak të precedentëve të mëparshëm, por edhe për faktin se vetë struktura e këtij tenderi krijon një mekanizëm ku kontrolli real mbi procesin mund të zhvendoset nga institucionet publike te aktorë privatë.
Mënyra se si është ndërtuar kjo kontratë dhe momenti kur po zbatohet, ngrenë pikëpyetje serioze nëse kemi të bëjmë thjesht me një reformë administrative apo me një tjetër përpjekje për të vendosur kontroll mbi një nga asetet më të rëndësishme të zonës: Tokën, në një kontekst kur edhe kryetari i Bashkisë ka precedentë të ngjashëm me pronat në Kalanë e Lëkurësit në Sarandë. /skyweb.al
