Banka Qendrore Europiane po shtyn përpara projektin e euros digjitale, me synimin që Europa të ulë varësinë nga gjigantët amerikanë të pagesave si Visa dhe Mastercard.
Ideja kryesore është që eurozona të ketë një instrument të vetin pagesash digjitale, i cili do të forconte autonominë financiare të Europës dhe do të ulte varësinë nga rrjetet ndërkombëtare që dominojnë sot pagesat elektronike.
Megjithatë, projekti po shoqërohet me përplasje mes BQE dhe bankave tregtare. Bankat kanë ngritur shqetësime për kostot e zbatimit, ndikimin që mund të ketë euroja digjitale mbi depozitat dhe rolin që ato do të kenë në funksionimin e sistemit të ri.
Debati lidhet edhe me faktin se bankat duan garanci se nuk do të humbasin terren në tregun e pagesave, ndërsa BQE kërkon të krijojë një sistem më të pavarur dhe më të kontrollueshëm nga vetë Europa. Në thelb, përplasja është mes objektivit strategjik të autonomisë europiane dhe interesave të sektorit bankar për të ruajtur modelin aktual të biznesit.
Sipas planit aktual, projekti synon të hyjë në funksionim deri në vitin 2029. Nëse realizohet, euroja digjitale do të ishte një nga ndryshimet më të mëdha në sistemin europian të pagesave, duke prekur bankat, konsumatorët dhe gjithë arkitekturën financiare të bllokut.
Për Europën, çështja nuk është vetëm teknologjike. Ajo lidhet drejtpërdrejt me sovranitetin ekonomik dhe financiar, në një kohë kur kontrolli mbi pagesat, të dhënat dhe infrastrukturën digjitale po shihet si çështje strategjike.
Nëse projekti ecën përpara, Europa do të tentojë të ndërtojë një alternativë të sajën përballë dominimit amerikan në pagesat elektronike. Por sa më shumë të afrohet afati, aq më e fortë duket përplasja mes ambicies së BQE dhe shqetësimeve të bankave. /skyweb.al
