Qeveria ka përgatitur një projektligj të ri që ndryshon mënyrën se si do të zhvillohen prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, përfshirë blerjen e armëve, municioneve dhe pajisjeve ushtarake.
Ndryshimi më i rëndësishëm është heqja e përjashtimit të përgjithshëm që parashikon legjislacioni aktual për blerjen e pajisjeve dhe mjeteve ushtarake, armëve, municioneve dhe materialeve luftarake. Në projektligjin e ri, këto kategori përfshihen drejtpërdrejt në objektin e ligjit.
Me fjalë të thjeshta, fakti që një institucion shtetëror po blen armë apo municione nuk do të jetë më, në vetvete, arsye që kontrata të qëndrojë jashtë rregullave të prokurimit.
Projektligji përcakton se rregullat e reja do të zbatohen për kontratat që lidhen me furnizimin me pajisje ushtarake, pjesët e tyre përbërëse, pajisjet sensitive, si dhe për punët dhe shërbimet që lidhen me këto pajisje gjatë ciklit të tyre të përdorimit.
Kjo nuk do të thotë se çdo blerje ushtarake do të zhvillohet domosdoshmërisht si një tender i zakonshëm dhe të gjitha të dhënat do të bëhen publike. Projektligji ruan përjashtime të posaçme, sidomos kur publikimi i informacionit do të cenonte interesat thelbësore të sigurisë së shtetit, kapacitetet, armatimin, teknologjinë apo infrastrukturën ushtarake.
Ndryshimi qëndron pikërisht këtu: përjashtimi nuk do të jetë më automatik për të gjithë kategorinë e armëve dhe municioneve, por duhet të mbështetet në një nga rastet konkrete që parashikon ligji.
Drafti heq gjithashtu përjashtimin e përgjithshëm për të gjitha prokurimet në rast krizash ose situatash ekstreme të sigurisë kombëtare. Hiqet edhe përjashtimi i përgjithshëm për prokurimet e kryera përmes agjencive të NATO-s apo organizatave ndërkombëtare, duke u vendosur rregulla më të detajuara për rastet kur këto kontrata mund të qëndrojnë jashtë ligjit.
Projektligji vendos një kufizim tjetër të rëndësishëm: rastet përjashtimore nuk mund të zgjerohen me akte të tjera dhe nuk duhet të përdoren për të shmangur zbatimin e ligjit. Përjashtimet duhet të interpretohen në mënyrë kufizuese.
Relacioni shpjegues argumenton se ndryshimet synojnë rritjen e transparencës, konkurrencës dhe kontrollit mbi përdorimin e fondeve publike në sektorin e mbrojtjes, si dhe përafrimin me rregullat e Bashkimit Europian.
Ndryshimet janë pjesë e një reformimi të gjerë të kuadrit aktual. Sipas relacionit, ndërhyrjet prekin më shumë se 50% të ligjit ekzistues nr. 36/2020, ndaj është zgjedhur hartimi i një ligji të ri në vend të ndryshimeve të pjesshme.
Projektligji është ende në fazën e miratimit dhe rregullat e reja do të zbatohen vetëm pasi ai të kalojë procedurën ligjore dhe të hyjë në fuqi. /skyweb.al
