Thellë nën Stuttgart, po merr formë një qendër e re gjigante transporti. E njohur si Stuttgart 21, stacioni nëntokësor që do të zëvendësojë stacionin kryesor të qytetit është projektuar për të qëndruar i freskët pa ajër të kondicionuar. Pasi këtë verë banorët e qytetit u përballën me temperatura rekord, ata u befasuan nga ky detaj i projektimit, i cili u theksua në një video shpjeguese të publikuar nga operatori hekurudhor Deutsche Bahn (DB) në gusht.
“Videoja e radhës: Pse Titaniku nuk kishte nevojë për varka shpëtimi”, shkruan me ironi një komentues. “Kur u planifikua stacioni, ende nuk kishte kondicionerë”, bën shaka një tjetër.
Projekti gjigant u konceptua për herë të parë në fund të viteve ’80 dhe iu prezantua publikut në vitin 1994. Ndërtimi filloi në vitin 2010 dhe që atëherë është shoqëruar me vonesa të kushtueshme.
Duke mbrojtur projektimin pa ajër të kondicionuar, Deutsche Bahn thotë se temperaturat do të mbeten të qëndrueshme — si gjatë vapës ekstreme, ashtu edhe gjatë të ftohtit — pjesërisht falë faktit që stacioni ndodhet nën tokë.
Kompania thekson gjithashtu se Stuttgart-i ndodhet në një gropë natyrore dhe se stacioni është në pikën më të ulët të saj. Tunelet do të ngjiten gradualisht prej aty, duke bërë që ajri të ftohet ndërsa shtyhet poshtë drejt stacionit. Qarkullimi i ajrit do të ndihmohet edhe nga trenat që lëvizin dhe nga hapje prej xhami, të quajtura “sy drite”, të pajisura me kapakë automatikë për ventilim, sipas DB.
“Stacioni qendror i ardhshëm i Stuttgart-it do të funksionojë tërësisht pa kontroll artificial të klimës”, thotë për Euronews Earth Jörg Hamann, drejtuesi i komunikimit në Deutsche Bahn.
Ajri që hyn në stacion do të ftohet gjatë kalimit nëpër tunele me gjatësi nga 3 deri në 9.5 kilometra, shpjegon Hamann.
Meqë ngrohja dhe ftohja përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të konsumit të energjisë në stacionet hekurudhore, projektimi pa kondicioner mund të ndihmojë në uljen e ndjeshme të gjurmës së karbonit të këtij nyjeje të transportit në planin afatgjatë.
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), kondicionimi i ajrit aktualisht është përgjegjës për rreth 1 miliard ton CO₂ në vit, nga gjithsej rreth 37 miliardë tonë emetime në mbarë botën.
Ftohësit hidrofluorokarbonë (HFC) dhe hidroklorofluorokarbonë (HCFC), që përdoren në sistemet e kondicionimit, gjithashtu bllokojnë në atmosferë mijëra herë më shumë nxehtësi sesa CO₂, duke përshpejtuar ngrohjen globale.
Megjithatë, kritikët kanë nxituar të vënë në pikëpyetje funksionalitetin e projektimit të Stuttgart 21. Komentuesit në videon e DB-së pyesin nëse qarkullimi natyror i ajrit do të jetë në gjendje të përballojë nxehtësinë e krijuar nga trupi i njerëzve dhe trenat që operojnë në stacion, veçanërisht pasi vetë sistemet e kondicionimit të trenave çlirojnë nxehtësi të tepërt.
Ata pyesin gjithashtu se sa nxehtësi do të hyjë përmes çative prej xhami.
Disa shqetësohen se projekti mund të përfundojë në të njëjtën situatë si projekte të tjera në Evropë. “Stacioni nëntokësor i trenave Barcelona Sants bëhet i padurueshëm nga nxehtësia në fund të verës”, shkruan një komentues. Një tjetër përmend Metronë e Lisbonës, e cila ka kryer ndërhyrje të kushtueshme për ftohjen, ndërsa valët e të nxehtit gjatë verës po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive.
