Synimi i përgjithshëm i programit të ri është të mbështesë Shqipërinë në arritjen e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm dhe në përmbushjen e prioriteteve të saj kombëtare, siç parashtrohen në Strategjinë Kombëtare të Shqipërisë për Zhvillim dhe Integrim Evropian 2022–2030.
Programi është i strukturuar rreth tri prioriteteve të ndërlidhura: zhvillimi gjithëpërfshirës i kapitalit njerëzor; transformimi i qëndrueshëm ekonomik dhe zhvillimi i gjelbër gjithëpërfshirës; si dhe qeverisja, drejtësia dhe të drejtat e njeriut.
Në thelb të tij qëndron angazhimi për të siguruar që zhvillimi të ofrojë mundësi për të gjithë, me fokus të veçantë te njerëzit dhe komunitetet në rrezik më të madh për të mbetur pas, duke përfshirë familjet në nevojë, komunitetet rome dhe egjiptiane, të moshuarit, të rinjtë që nuk janë të përfshirë në arsim, punësim apo trajnim, si dhe komunitetet rurale.
Investimi në njerëz dhe shërbime më cilësore: UNDP-ja do ta mbështesë Shqipërinë në forcimin e institucioneve, sistemeve dhe aftësive. Kjo do të përfshijë mbështetje për shërbimet e mbrojtjes sociale dhe punësimit, arsimin dhe formimin profesional, aftësitë dixhitale dhe ato lidhur me IA-në, si dhe zgjerimin e mundësive për të rinjtë, gratë dhe personat me aftësi të kufizuara.
Bashkitë dhe institucionet kombëtare do të mbështeten për të ofruar shërbime më të mirëkoordinuara, duke përfshirë mekanizma më të konsoliduar referimi për të mbijetuarat e dhunës me bazë gjinore dhe masa për forcimin e ekonomisë së kujdesit si një faktor nxitës të përfshirjes sociale.
Mbështetja e një ekonomie konkurruese, të gjelbër dhe të qëndrueshme: UNDP-ja do të mbështesë Shqipërinë në avancimin e një transformimi ekonomik konkurrues, të qëndrueshëm ndaj faktorëve klimatikë dhe pozitiv ndaj natyrës. Mbështetja do të përqendrohet në asistimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme për të sjellë risi dhe për të hyrë në tregjet rajonale dhe evropiane, duke forcuar qeverisjen e burimeve mjedisore dhe natyrore në përputhje me kuadrin ligjor acquis të BE-së.
Programi do të avancojë angazhimin e Shqipërisë në kuadër të Zotimit për Natyrën dhe mbrojtjes së biodiversitetit, përfshirë përmes zhvillimit të rrjetit “Natura 2000”, duke forcuar gatishmërinë për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, menaxhimin e riskut nga fatkeqësitë dhe pjesëmarrjen e ardhshme në tregjet e karbonit.
Forcimi i institucioneve, drejtësisë dhe mireqeverisjes: Programi do të mbështesë reformat që forcojnë administratën publike, drejtësinë, sistemet anti-korrupsion dhe menaxhimin e financave publike, duke ndihmuar në përafrimin e politikave dhe rregulloreve në përputhje me angazhimet ndërkombëtare dhe standardet e BE-së.
Gjithashtu, UNDP-ja do të mbështesë decentralizimin dhe forcimin e kapaciteteve të bashkive, duke krijuar më shumë mundësi për qytetarët që të marrin pjesë në proceset vendimmarrëse në nivel vendor. Mbështetja do të shtrihet edhe në ndihmën juridike falas, institucionet e pavarura të mbikëqyrjes dhe përpjekjet për forcimin e kontrollit të armëve të vogla dhe të lehta, si dhe për luftimin e trafikimit të jashtëligjshëm.
Të kombinuara së bashku, këto përpjekje synojnë të forcojnë institucionet dhe sistemet që qëndrojnë në themel të procesit të anëtarësimit të Shqipërisë në BE duke e bërë qeverisjen më të përgjegjshme, më transparente dhe më llogaridhënëse kundrejt individëve.
“Me këtë Program të ri për Shqipërinë, UNDP-ja do ta ndihmojë Shqipërinë të ndërtojë një të ardhme gjithëpërfshirëse, në harmoni me natyrën dhe që sjell përmirësime konkrete në jetën e individëve – duke përshpejtuar përparimin drejt Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm – veçanërisht për ata që janë më të rrezikuar për të mbetur pas”. — Randi Davis, Përfaqësuese e Përhershme, UNDP në Shqipëri
Programi u zhvillua përmes një procesi të gjerë konsultimi me përfshirjen e më shumë se 600 grupeve të interesit, ku bënin pjesë ndër të tjerë institucionet qeveritare, shoqëria civile, grupet e cenueshme, sektori privat, akademia, media dhe partnerët për zhvillim. Një konsultim shoqërues në internet mori më shumë se 1000 përgjigje.
https://www.undp.org/albania/publications/undp-country-programme-document-albania-2027-2031
