Përfaqësues të organizatave të shoqërisë civile dhe të lirisë së medias u mblodhën paraditen e sotme përpara Kuvendit të Shqipërisë, pak para seancës plenare ku pritet të votohet paketa e ndryshimeve në Kodin Penal që lidhen me shpifjen, fyerjen dhe sigurinë e gazetarëve.
Në fjalën e mbajtur në emër të SCiDEV dhe SafeJournalists Network, Blerjana Bino deklaroi se shoqëria civile e ka ndjekur procesin që nga faza e parë dhe ka kontribuar në konsultimet publike me një kërkesë të qartë: dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes, në përputhje me standardet evropiane.
Ajo vlerësoi hapat pozitivë të ndërmarrë deri tani, veçanërisht forcimin e mbrojtjes penale për gazetarët në rastet e dhunës dhe kërcënimeve serioze, përmes ndryshimeve në nenet 237 dhe 238 të Kodit Penal, të cilat sipas saj adresojnë shqetësime të kahershme për sigurinë e gazetarëve.
Megjithatë, Bino theksoi se teksti që pritet të votohet nuk garanton dekriminalizim të plotë. Sipas saj, përjashtimi i parashikuar është i kufizuar dhe i bazuar në status, duke u aplikuar vetëm për gazetarë të përshkruar si “të regjistruar dhe të njohur”, vetëm për veprën e shpifjes, ndërsa fyerja mbetet vepër penale.
Ajo e cilësoi këtë qasje si problematike, duke theksuar se liria e shprehjes mbrohet për shkak të interesit publik dhe mirëbesimit, dhe jo për shkak të statusit profesional të individit. Sipas saj, Shqipëria nuk ka dhe nuk duhet të ketë një sistem regjistrimi të gazetarëve, pasi kjo krijon pasiguri juridike dhe rrezikon mekanizma kontrolli mbi median.
Në deklaratë u theksua gjithashtu se formulimi aktual përjashton aktorë të tjerë të rëndësishëm të debatit publik, si organizatat e shoqërisë civile, aktivistët, studiuesit, sinjalizuesit dhe qytetarët, të cilët shpesh përballen me presione ligjore që kanë efekt frenues mbi shprehjen e lirë.
Shoqëria civile vuri në dukje se mbajtja në fuqi e veprave penale paralele, si fyerja, minon çdo përpjekje për dekriminalizim dhe ruan presionin penal mbi fjalën e lirë.
Sipas organizatorëve, këto shqetësime janë ndarë edhe nga organizata dhe rrjete të rëndësishme ndërkombëtare për lirinë e medias dhe të drejtat e njeriut, përfshirë SafeJournalists Network, Reporterët pa Kufij, Federatën Evropiane të Gazetarëve, ARTICLE 19 Europe, ECPMF, OBCT dhe International Press Institute.
Në deklaratë u theksua se dekriminalizimi i pjesshëm nuk përmbush standardet që Shqipëria ka marrë përsipër në kuadër të procesit të integrimit në Bashkimin Evropian.
Organizatat theksuan gjithashtu se ndryshimet në Kodin Penal, ndonëse të rëndësishme, nuk mjaftojnë për të adresuar problemet strukturore të lirisë së medias, duke përmendur presionin politik, cenueshmërinë ekonomike të mediave, vështirësitë në aksesin në informacion, mungesën e transparencës dhe problematikat që lidhen me sigurinë e gazetarëve.
Në përfundim, përfaqësuesit e shoqërisë civile i bënë thirrje Kuvendit që të përmbyllë reformën në mënyrë të plotë, duke dekriminalizuar shpifjen dhe fyerjen, duke garantuar mbrojtje të barabartë për të gjithë folësit në interes publik dhe duke e lidhur mbrojtjen ligjore me funksionin e shprehjes dhe mirëbesimin, e jo me statusin profesional. /skyweb.al
