Tensionet në Lindjen e Mesme po godasin drejtpërdrejt tregjet e energjisë, duke shkaktuar një rritje të fortë të çmimeve të gazit në Europë dhe duke rritur shqetësimet për furnizimet në muajt në vijim.
Çmimi referencë europian i gazit natyror në hub-in holandez TTF u rrit deri në 45 për qind gjatë tregtimit të së hënës, duke arritur rreth 46 euro për megavat-orë, ndërsa edhe tregu britanik shënoi rritje të menjëhershme në të njëjtën linjë me kontinentin.
Luhatjet e forta minutë pas minute tregojnë një nivel të lartë pasigurie në tregje.
Rritja vjen pas përshkallëzimit të konfliktit në rajon dhe sulmeve ndaj Iranit, që kanë shtuar tensionet në një zonë kyçe për rrjedhat globale të energjisë.
Kompania shtetërore QatarEnergy njoftoi se ka ndaluar prodhimin e gazit të lëngshëm në një nga impiantet më të mëdha në botë, të lidhur me rezervuarin gjigant North Field, pas një sulmi ndaj objekteve të saj.
Situata është rënduar edhe nga zhvillimet në Ngushticën e Hormuzit, një korridor strategjik nga i cili kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe një pjesë e madhe e tregtisë detare të energjisë.
Ngadalësimi i trafikut të cisternave dhe rreziqet për sigurimin e anijeve kanë rritur frikën për ndërprerje të furnizimeve, ndërsa të dhënat satelitore tregojnë se lëvizja e tankerëve pothuajse u ndal gjatë fundjavës.
Edhe pse Europa nuk varet drejtpërdrejt nga gazi i Katarit, ndikimi indirekt pritet të jetë i ndjeshëm.
Nëse furnizimet drejt Azisë kufizohen, blerësit mund të konkurrojnë më fort për ngarkesat alternative të LNG-së, duke shtyrë çmimet lart në shkallë globale.
Situata bëhet më e brishtë nga niveli i ulët i rezervave. Depozitat e gazit në Bashkimin Europian janë aktualisht nën 30 për qind të kapacitetit, krahasuar me rreth 40 për qind një vit më parë, me ekonomitë më të mëdha si Gjermania dhe Franca ndër më të ekspozuarat ndaj goditjeve të mundshme të furnizimit.
Në këtë kontekst, tregjet energjetike pritet të mbeten të paqëndrueshme, ndërsa çdo zhvillim në rajonin e Gjirit do të jetë faktor kyç për ecurinë e çmimeve dhe sigurinë energjetike të Europës në javët dhe muajt në vijim. /euronews.com
