Gjatë prezantimit, Malaj renditi disa nga burimet kryesore të hyrjes së valutës në vend. Remitancat gjatë vitit 2025 kanë kaluar mbi 2 miliardë euro, të ardhurat nga turizmi kanë arritur në 5.7 miliardë euro me rritje të ndjeshme, ndërsa investimet e huaja direkte kanë kapur nivelin rekord prej 1.6 miliardë euro në 9-mujorin e vitit. Po ashtu, kreditimi në valutë është llogaritur në 1.8 miliardë euro, ndërsa blerjet e pasurive të paluajtshme nga të huajt në rreth 560 milionë euro.
Në këtë kuadër, ministri theksoi se interpretimi i këtyre treguesve si pastrim parash është i pabazuar dhe nuk mbështetet në analiza reale ekonomike. Sipas tij, rritja e valutës në qarkullim është një pasojë e drejtpërdrejtë e turizmit, investimeve dhe remitancave, duke reflektuar zhvillimet e ekonomisë dhe jo aktivitete të dyshimta.
Megjithatë, ai pranoi se kjo situatë kërkon vigjilencë më të madhe nga institucionet për të garantuar që këto flukse të jenë të gjurmueshme dhe në përputhje me standardet ndërkombëtare. Në këtë kontekst, projektligji i ri synon të forcojë mekanizmat e kontrollit dhe të rrisë kapacitetet e shtetit në luftën kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit.
Një nga risitë kryesore është përfshirja për herë të parë në ligj e konceptit të “financimit të armëve të dëmtimit në masë”, duke zgjeruar fushën e veprimit të institucioneve dhe duke e përafruar legjislacionin shqiptar me standardet e FATF.
Po ashtu, projektligji forcon qasjen e bazuar në rrezik, duke detyruar subjektet të analizojnë më në thellësi klientët, produktet dhe zonat ku operojnë, si dhe parashikon masa më të forta për raportimin dhe parandalimin e aktiviteteve të dyshimta.
Një tjetër element i rëndësishëm është mundësia për bllokimin ose ngrirjen e përkohshme të transaksioneve deri në 72 orë, kur ka dyshime të bazuara për financim të aktiviteteve të paligjshme, përfshirë edhe bashkëpunimin ndërkombëtar në këto raste.
Projektligji sjell gjithashtu ndryshime për organizatat jofitimprurëse, duke kaluar nga një qasje e përgjithshme kontrolli në një model më të targetuar, ku masat e forta aplikohen vetëm për subjektet me rrezik të lartë, në përputhje me standardet ndërkombëtare.
Në nivel institucional, zgjerohet roli i Komitetit të Bashkërendimit për Luftën kundër Pastrimit të Parave, ndërsa forcohen funksionet analitike të Agjencisë së Inteligjencës Financiare, e cila do të ketë më shumë kompetenca në identifikimin e trendeve dhe rreziqeve në ekonomi.
Në thelb, drafti synon të japë një përgjigje më të fortë ndaj presioneve ndërkombëtare dhe kërkesave të integrimit europian, duke forcuar kontrollin mbi financat dhe duke zgjeruar ndjeshëm instrumentet që shteti ka në dispozicion për të monitoruar dhe ndërhyrë në transaksionet financiare. /skyweb.al
