Jo të gjitha luftërat zhvillohen njësoj. Një nga arsyet pse Izraeli ka mbijetuar për 78 vite, si një vend i vogël demokratik në një rajon shpesh armiqësor, është se drejtuesit e tij e kuptuan këtë herët. Ata e panë se fitimet më të mëdha vijnë duke shmangur luftërat dhe, kur ato janë të pashmangshme, duke i zhvilluar shpejt, me qëllime të qarta dhe realiste.
Konfliktet e shkurtra duhej të shërbenin si hap drejt diçkaje më të rëndësishme: një jetë civile e zhvilluar. Në kohë paqeje, vendi mund të rritet më mirë, duke forcuar ekonominë dhe teknologjinë.
Për këtë arsye, doktrina ushtarake izraelite për dekada u bazua te kufizimi i luftës, parandalimi, paralajmërimi i hershëm dhe veprimi vendimtar.
Sot, kjo qasje duket se është braktisur. Izraeli ndodhet i përfshirë në disa konflikte njëkohësisht, me intensitete të ndryshme, që zgjasin prej më shumë se dy vitesh e gjysmë.
Ushtria izraelite është e shtrirë në disa fronte: në Gaza, në Libanin jugor, në Siri dhe në Bregun Perëndimor. Së fundmi, bashkë me SHBA, ka ndërmarrë edhe sulme ajrore ndaj Iranit.
Edhe pse ka arritur disa suksese afatshkurtra, nuk është e qartë çfarë përfitimi sjell zgjatja e këtyre konflikteve, ndërkohë që kostot po rriten vazhdimisht.
Mënyra se si po zhvillohen këto luftëra është bërë më e ashpër dhe më pak efektive. Izraeli kishte të drejtë të reagonte pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023 dhe raketave të Hizbullahut, por taktikat e përdorura më pas kanë shkaktuar mijëra viktima dhe vuajtje për civilët.
Pavarësisht viteve të luftës, kërcënimet në kufi nuk janë eliminuar plotësisht. Hamas dhe Hizbullah mbeten ende aktive, edhe pse të dobësuara.
Problemet nuk janë vetëm humanitare apo ushtarake, por edhe strategjike. I goditur nga ngjarjet e 7 tetorit, Izraeli duket se po synon fitore totale për të garantuar siguri të plotë, një objektiv që është shumë i vështirë për t’u arritur. Kjo e ka larguar nga qëllime më realiste, që mund të kishin sjellë stabilitet dhe rikthim të balancës.
Izraeli ka refuzuar disa propozime diplomatike, si zëvendësimi i Hamasit me Autoritetin Palestinez në Gaza, apo kufizimi i rolit të Hizbullahut në Liban.
Edhe në Siri dhe në raport me Iranin, ndikimi i tij mbetet i paqartë.
Mbështetësit e Izraelit argumentojnë se rajoni nuk ka zgjidhje të thjeshta dhe se vendi duhet të jetë gjithmonë vigjilent. Por fuqia ushtarake e madhe nuk është zgjidhje në vetvete.
Përkundrazi, ajo ka sjellë rritje të kritikave ndërkombëtare, madje edhe nga vende që më parë e mbështesnin.
Një pjesë e madhe e kësaj situate lidhet me drejtimin politik aktual. Kryeministri Benjamin Netanyahu, i cili më parë shmangte konfliktet, sot duket se po i përshkallëzon ato vazhdimisht, me synimin për të ndryshuar balancat në rajon.
Ndërkohë, zërat kritikë brenda vendit janë më të dobët se më parë.
Zgjedhjet e ardhshme mund të hapin debat mbi këtë strategji, por shumë qytetarë, ende të traumatizuar nga sulmet e fundit, janë të prirur të mbështesin linja më të ashpra dhe jo qasje më të moderuara.
Në fund, problemi kryesor mbetet i njëjtë: luftërat duhet të kenë kufij.
Brezat që themeluan shtetin izraelit e kuptuan këtë qartë. Edhe sot, pavarësisht rreziqeve dhe kërcënimeve, ky parim mbetet i vlefshëm. /skyweb.al
