Vendimi i Gjykatës së Tiranës për të urdhëruar heqjen e disa artikujve që lidhen me biznesmenin Dionis Teqja ka nxitur reagime dhe shqetësime nga organizatat e medias në vend.
Ato paralajmërojnë për rrezikun e censurës paraprake dhe ndikimin që masa të tilla mund të kenë mbi lirinë e shprehjes.
Më 24 prill 2026, gjykata vendosi një masë “sigurimi padie” në kuadër të një procesi civil për “dëm jopasuror”, të ngritur nga Teqja kundër dhjetë mediave online dhe portaleve.
Sipas të dhënave të bëra publike nga organizatat e medias, padia parashikon një kërkesë për dëmshpërblim prej 500 mijë euro ndaj një prej mediave dhe 20 mijë euro ndaj secilës prej nëntë mediave të tjera, duke e çuar vlerën totale të kërkesës në rreth 680 mijë euro.
Çështja lidhet me raportime mediatike mbi një procedurë civile ku ishte përfshirë biznesmeni, ndërsa disa prej mediave e kanë paraqitur një njoftim procedural civil si “shpallje në kërkim”, term që në përdorimin publik në Shqipëri lidhet zakonisht me çështje penale dhe kërkim policor.
Në vendimin e siguruar nga gjykata, sipas organizatave, argumentohet se mediat kanë përdorur “tituj sensacionalë dhe të pavërtetë”, duke krijuar perceptimin se biznesmeni ishte shpallur në kërkim nga autoritetet e drejtësisë.
Gjykata ka urdhëruar heqjen e menjëhershme të artikujve nga portalet, rrjetet sociale dhe çdo mjedis tjetër digjital, si dhe bllokimin e aksesit publik ndaj tyre deri në përfundimin e shqyrtimit në themel të çështjes.
Shqetësimi për censurën paraprake
Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt deklaroi se, megjithëse e drejta për mbrojtjen e reputacionit është legjitime dhe mediat duhet të raportojnë me saktësi e përgjegjësi, çdo kufizim ndaj përmbajtjes mediatike duhet të jetë proporcional dhe i arsyetuar me kujdes.
Rrjeti u shpreh se nuk paragjykon saktësinë e raportimeve të kundërshtuara dhe as themelin e padisë civile.
“Shqetësimi ynë lidhet me precedentin që mund të krijohet kur gjykatat urdhërojnë heqjen dhe bllokimin e përmbajtjes mediatike përpara një vendimi përfundimtar, sidomos kur masa është e gjerë, merret pa dëgjuar mediat e prekura dhe nuk kufizohet qartë në atë që është rreptësisht e nevojshme”, deklaroi Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt.
Rrjeti shprehu shqetësim për faktin se masa është marrë “në dhomë këshillimi, pa praninë e palëve”, përpara se çështja të shqyrtohet në themel. Sipas tyre, urdhri është i gjerë dhe nuk bën dallim të qartë mes formulimeve fillestare të kundërshtuara, versioneve të korrigjuara apo ripublikimeve të tjera.“Shqetësimi ynë lidhet me precedentin që mund të krijohet kur gjykatat urdhërojnë heqjen dhe bllokimin e përmbajtjes mediatike përpara një vendimi përfundimtar,” thuhet në reagimin e SafeJournalists, i cili i referohet gjithashtu standardeve të nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe jurisprudencës së Gjykatës Evropiane për kufizimet paraprake ndaj medias.
Sipas rrjetit, masa më pak kufizuese si korrigjimi, sqarimi apo e drejta e përgjigjes duhet të konsiderohen përpara urdhrave për heqje përmbajtjeje.
Në të njëjtën linjë reagoi edhe Këshilli Shqiptar i Medias dhe Aleanca e Mediave Etike, të cilat e konsideruan problematik përdorimin e masave të përkohshme gjyqësore për bllokimin e publikimeve para shqyrtimit në themel.
“Kushtetuta e ndalon censurën paraprake të mjeteve të komunikimit”, thuhet në deklaratën e tyre, ku theksohet se masa të tilla rrezikojnë të përdoren si instrument presioni ndaj medias dhe të nxisin vetë censurën.
Sipas Këshillit Shqiptar të Medias është shqetësuese kur masa të tilla formulohen në mënyrë të gjerë, duke përfshirë portale dhe rrjete sociale pa përcaktuar me saktësi përmbajtjen konkrete, shprehjet konkrete dhe arsyen pse çdo ndërhyrje është e domosdoshme.
“Një urdhër i përgjithshëm për heqje përmbajtjeje krijon pasiguri juridike, nxit vetë censurë dhe u jep palëve të fuqishme një instrument presioni ndaj medias”, shprehet Këshilli Shqiptar i Medias.
Dy organizatat argumentojnë se reputacioni duhet të mbrohet përmes mjeteve proporcionale, si e drejta e përgjigjes, korrigjimi, përgënjeshtrimi apo dëmshpërblimi pas një vendimi përfundimtar gjyqësor.
Asociacioni i Gazetarëve të Shqipërisë reagoi ndaj vendimit, duke kërkuar ruajtjen e ekuilibrit mes mbrojtjes së reputacionit dhe lirisë së medias.
Asociacioni theksoi se masat për heqjen ose bllokimin e publikimeve duhet të trajtohen me kujdes të veçantë për shkak të ndikimit që mund të kenë mbi ushtrimin e profesionit të gazetarit dhe të drejtën e publikut për informim.
“Në çdo rast, shifrat marramendëse që kërkohen si dëmshpërblim ndaj gazetarëve dhe mediave, që arrijnë deri në 500 mijë euro ndaj gazetarit Arsen Rusta, janë tërësisht abuzive dhe formë presioni ndaj tij dhe të tjerëve”, thuhet në reagim.
Organizatat e medias kanë bërë thirrje që raste të tilla të trajtohen në përputhje me standardet evropiane për lirinë e shprehjes dhe mbrojtjen e gazetarisë, ndërsa kanë kërkuar forcimin e mekanizmave të vetërregullimit dhe përdorimin e mjeteve alternative për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mes qytetarëve dhe mediave. /Erisa Kryeziu-Citizens.al
