Kompanitë që kryejnë veprimtari me rrezik të lartë për mjedisin do të duhet të sigurojnë paraprakisht një garanci bankare ose një kontratë sigurimi për dëmet e mundshme që mund të shkaktojnë.
Projektvendimi i hartuar nga Ministria e Mjedisit, të cilin e ka konsultuar skyweb.al, synon të sigurojë që kostot e pastrimit, parandalimit dhe rehabilitimit të zonave të ndotura të paguhen nga operatori dhe jo nga buxheti i shtetit.
Detyrimi pritet të prekë instalimet që pajisen me leje mjedisore të tipit A, landfillet, inceneratorët, impiantet e përpunimit të mbetjeve dhe kompanitë që grumbullojnë, transportojnë apo asgjësojnë mbetje të rrezikshme.
Në listë përfshihen edhe aktivitetet që shkarkojnë lëndë ndotëse në ujë ose ajër, industria minerare, kompanitë që përdorin apo magazinojnë kimikate, pesticide dhe produkte biocide, si dhe transportuesit e mallrave të rrezikshme.
Garancia do të kërkohet gjithashtu për transportin ndërkufitar të mbetjeve, aktivitetet me organizma të modifikuar gjenetikisht dhe veprimtaritë që lidhen me kapjen dhe depozitimin nëntokësor të dioksidit të karbonit.
Shuma nuk do të jetë e njëjtë për të gjitha kompanitë. Agjencia Kombëtare e Mjedisit do ta përcaktojë atë për çdo aktivitet dhe vendndodhje, duke llogaritur koston e skenarit më të rëndë të parashikueshëm.
Garancia duhet të sigurohet përpara fillimit të aktivitetit dhe të mbahet aktive pa ndërprerje. Ajo mund të vazhdojë edhe pas mbylljes së kompanisë, nëse mbetet rrezik për mjedisin.
Në rast se operatori nuk merr masat e kërkuara, nuk paguan kompensimin ose falimenton, AKM-ja mund të kërkojë ekzekutimin e garancisë dhe t’i përdorë fondet për ndërhyrjen në zonën e dëmtuar.
Nëse dëmi kushton më shumë se shuma e garancisë, kompania do të vazhdojë të jetë përgjegjëse edhe për diferencën.
Bizneset që e ushtrojnë tashmë aktivitetin do të kenë gjashtë muaj për të paraqitur vlerësimin e rrezikut dhe deri në 12 muaj për të siguruar garancinë financiare.
Sipas relacionit, mekanizmi synon të zbatojë në praktikë parimin “ndotësi paguan”, i cili deri tani nuk mbështetej nga një sistem i posaçëm që garantonte paraprakisht fondet për përballimin e dëmit mjedisor. /skyweb.al
