Shqipëria prodhoi ndjeshëm më shumë energji elektrike gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, duke ulur fort varësinë nga importet dhe duke rritur eksportet, por të dhënat tregojnë se humbjet në rrjet vijojnë të mbeten një nga problemet kryesore të sektorit.
Sipas të dhënave të INSTAT për bilancin e energjisë elektrike, prodhimi neto vendas arriti në 3.647 GWh gjatë tremujorit të parë 2026, nga 2.234 GWh që ishte në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo përfaqëson një rritje me 63.2%, duke reflektuar një situatë shumë më të favorshme prodhimi krahasuar me fillimin e vitit 2025.
Rritja e prodhimit vendas ndikoi drejtpërdrejt edhe në uljen e importeve. Importi bruto i energjisë elektrike, përfshirë shkëmbimet, zbriti në 327 GWh, nga 767 GWh në tremujorin e parë të vitit 2025, duke shënuar një rënie me 57.4%.
Në të kundërt, eksporti bruto i energjisë elektrike u rrit ndjeshëm. Gjatë tremujorit të parë 2026, eksportet arritën në 1.503 GWh, nga 732 GWh një vit më parë, me një rritje prej 105.4%. Diferenca mes eksportit dhe importit rezultoi pozitive në nivelin 1.177 GWh, duke treguar se Shqipëria ka eksportuar shumë më tepër energji sesa ka importuar në këtë periudhë.
Pjesa më e madhe e prodhimit vendas erdhi nga hidrocentralet. Hidrocentralet publike prodhuan 1.667 GWh, nga 1.023 GWh në tremujorin e parë të vitit 2025, me rritje 63%. Ndërkohë, hidrocentralet private dhe koncesionare prodhuan 1.726 GWh, nga 1.035 GWh, duke shënuar rritje 66.8%.
Të dhënat tregojnë se prodhuesit privatë dhe koncesionarë kishin peshën më të madhe në prodhimin neto vendas, me 47.3%, kundrejt 45.7% që u prodhua nga hidrocentralet publike. Prodhuesit e tjerë, kryesisht burime të tjera të rinovueshme, zunë 7% të prodhimit neto vendas.
Por rritja e prodhimit është shoqëruar edhe me rritje të konsumit. Përdorimi i energjisë elektrike nga konsumatorët arriti në 1.954 GWh, nga 1.791 GWh në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, me rritje 9.1%.
Konsumi u rrit si te familjet, ashtu edhe te bizneset dhe institucionet. Konsumatorët familjarë përdorën 1.159 GWh, nga 1.065 GWh një vit më parë, me rritje 8.8%. Konsumatorët jo familjarë përdorën 796 GWh, nga 726 GWh, duke shënuar rritje 9.5%.
Megjithatë, pavarësisht bilancit pozitiv në prodhim dhe shkëmbime, humbjet në rrjet mbeten të larta. Në tremujorin e parë 2026, humbjet në rrjet arritën në 516 GWh, nga 478 GWh në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo përbën një rritje me 8%.
Në raport me energjinë në dispozicion, pesha e humbjeve ra lehtë, nga 21.1% në tremujorin e parë 2025 në 20.9% në tremujorin e parë 2026. Megjithatë, në vlerë absolute, rrjeti humbi më shumë energji se një vit më parë.
Humbjet në transmetim u rritën me 31.9%, ndërsa humbjet në shpërndarje u rritën me 5.1%. Brenda shpërndarjes, humbjet teknike arritën në 336.635 MWh, nga 312.071 MWh, ndërsa humbjet jo teknike ranë lehtë në 111.821 MWh, nga 114.657 MWh.
Kjo tregon se, edhe pse humbjet jo teknike, ku përfshihen edhe diferencat statistikore dhe problematikat që lidhen me mosdeklarimet apo mospërputhjet në matje, kanë shënuar rënie të lehtë, problemi kryesor mbetet eficienca e rrjetit dhe niveli i lartë i humbjeve teknike.
Në total, të dhënat e tremujorit të parë tregojnë një përmirësim të fortë në anën e prodhimit dhe të shkëmbimeve energjetike, me më pak importe dhe më shumë eksporte. Por në të njëjtën kohë, ato nxjerrin në pah se sektori vijon të përballet me një problem strukturor: një pjesë e konsiderueshme e energjisë që hyn në sistem humbet në rrjet përpara se të arrijë te konsumatorët. /skyweb.al
