Sipas European Youth Portal, më shumë se 10% e të rinjve evropianë të moshës 20 deri në 29 vjeç shpenzojnë mbi 40% të të ardhurave të tyre të disponueshme vetëm për kostot e strehimit. Kjo është shumë mbi pragun standard prej 30% që konsiderohet i përballueshëm.
Megjithatë, gratë, veçanërisht gratë e reja dhe beqare, mund të jenë edhe më të pafavorizuara kur mendojnë të blejnë një shtëpi në Evropë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, duke çuar në shfaqjen e një hendeku gjinor në strehim.
Pse është më e vështirë për gratë të bëhen pronare shtëpie sesa për burrat?
Një nga arsyet kryesore pse gratë, veçanërisht gratë beqare, e kanë më të vështirë të blejnë një shtëpi sesa burrat është hendeku gjinor në paga, i cili vazhdon të jetë i pranishëm në Mbretërinë e Bashkuar dhe në disa vende evropiane.
Në vitin 2024, hendeku gjinor në paga në BE ishte 11.1%, ndërsa një raport i Trades Union Congress, i publikuar në shkurt të këtij viti, e vlerësoi hendekun gjinor në paga në Mbretërinë e Bashkuar në 12.8%.
Gratë kanë gjithashtu më shumë gjasa të kenë të ardhura më të ulëta gjatë gjithë jetës dhe të punojnë me kohë të pjesshme, kryesisht për shkak të përgjegjësive më të mëdha për rritjen e fëmijëve, punët e shtëpisë dhe kujdesin ndaj familjarëve. Këto faktorë mund të ndikojnë ndjeshëm në përparimin e tyre në karrierë.
Nëse kësaj i shtohet edhe fakti se gratë kanë më pak gjasa të kërkojnë rritje page, sipas Bankës Qendrore Evropiane, krijohet një cikël vicioz që mund të jetë shumë i vështirë për t’u thyer.
Si rezultat, gratë kanë më shumë gjasa ta kenë të vështirë të kursejnë për paradhënien e shtëpisë, taksën e transferimit të pronës dhe kostot e tjera të riparimit, rinovimit dhe mirëmbajtjes që zakonisht shoqërojnë blerjen e një shtëpie, përveç pagesave të hipotekës.
Gjithnjë e më shumë gra detyrohen gjithashtu të reduktojnë kursimet për paradhënien për shkak të presioneve financiare, ndërsa shtyjnë edhe etapa të rëndësishme të jetës, si martesa dhe krijimi i familjes, për t’i dhënë përparësi kursimit për blerjen e një shtëpie.
Women’s Budget Group ka konstatuar se gratë në Angli kanë nevojë për më shumë se 12 herë pagën e tyre vjetore për të blerë një shtëpi, ndërsa burrave u nevojiten pak më shumë se 8 herë paga vjetore. Ky hendek mund të jetë edhe më i madh në zona me çmime të larta të pronave, si Londra.
Sipas një sondazhi të fundit nga banka e specializuar Aldermore, 33% e grave e konsiderojnë kursimin për paradhënien pengesën më të madhe për të pasur një shtëpi, krahasuar me 20% të burrave.
Në mënyrë të ngjashme, kostot e qirasë duket se i godasin gratë më shumë se burrat. Sondazhi tregoi se 76% e grave thanë se kostot e qirasë përbëjnë një vështirësi financiare, krahasuar me 67% të burrave.
Gratë e moshës së mesme dhe ato më të mëdha kanë gjithashtu shumë më tepër gjasa të jetojnë vetëm sesa burrat. Si rrjedhojë, ato humbasin përfitimet financiare të një familjeje me dy të ardhura, duke e bërë edhe më të vështirë krijimin e kursimeve të konsiderueshme dhe marrjen e një kredie hipotekore.
Kjo është veçanërisht problematike pasi gratë evropiane kanë më shumë gjasa të përjetojnë rënie më të mëdha të të ardhurave familjare pas divorcit, krahasuar me burrat. Ndarja e një shtëpie të përbashkët martesore mund ta lërë gjithashtu gruan me kapital të pamjaftueshëm për t’u rikthyer në tregun e pronave si blerëse e vetme, duke e shtyrë atë drejt një tregu gjithnjë e më konkurrues të qirave.
Një nga pengesat më të mëdha ekonomike për pronësinë e shtëpisë nga gratë është gjithashtu fakti se ato kanë gjasa të marrin shuma maksimale më të ulëta kredie hipotekore nga huadhënësit, krahasuar me burrat, për shkak të pagave më të ulëta për orë dhe në bazë vjetore.
Në shumë raste, edhe kur kanë të ardhura të qëndrueshme ose relativisht të larta, huadhënësit e hipotekave mund t’i konsiderojnë gratë që punojnë me kohë të pjesshme ose si të vetëpunësuara/freelancere si huamarrëse me rrezik më të lartë kredie, duke ulur më tej shanset e tyre për miratimin e kredisë.
Në disa raste, gratë përballen gjithashtu me një hendek në vetëbesim dhe njohuri në tregun e pasurive të paluajtshme, për shkak të niveleve më të ulëta të edukimit financiar. Sipas Bankës Qendrore Evropiane, vetëm 15% e grave kanë nivel të lartë të njohurive financiare, krahasuar me 27% të burrave.
Ato gjithashtu mund të mos merren aq seriozisht nga agjentët e hipotekave, ndërmjetësit dhe agjentët imobiliarë gjatë procesit të blerjes, gjë që mund ta bëjë të gjithë procesin shumë më të vështirë dhe më stresues.
Një tjetër problem, që merret më pak në konsideratë, është se shumë prej pronave të reja shpesh nuk ofrojnë banesa të përballueshme, të sigurta dhe me disa dhoma, të përshtatshme për familjet me një prind. Këto familje drejtohen në shumicën dërrmuese të rasteve nga gratë.
Si pasojë, shumë prej tyre mund ta shtyjnë edhe më gjatë blerjen e një shtëpie dhe të vazhdojnë të jetojnë me qira.
/skyweb.al
