Qeveria ka rishikuar projektligjin për strehimin social, por ka ruajtur mekanizmin e garancisë për kreditë, pavarësisht kundërshtimeve të Ministrisë së Financave. Skema parashikon që shteti të garantojë një pjesë të shumës së marrë hua për blerjen e banesës.
Nëse përfituesit nuk shlyejnë kredinë, buxheti rrezikon të mbulojë një pjesë të detyrimit.
Ky instrument ishte përfshirë në draftin e publikuar për konsultim në korrik.
Në komentet e dërguara më 20 gusht 2026, Financat kërkuan heqjen e plotë të mekanizmit.
Ministria argumenton se propozimi bie ndesh me ligjin për huamarrjen dhe garancitë shtetërore.
Sipas saj, garancitë për individët e programeve të strehimit social nuk mbështeten në këtë ligj.
Financat kërkojnë gjithashtu vlerësimin e riskut fiskal, ndikimit në borxhin publik dhe aftësisë paguese të përfituesve.
Kundërshtimet përfshijnë edhe efektivitetin e skemës për të lehtësuar marrjen e kredisë.
Ministria vëren se huaja mund të garantohet nga vetë banesa që blihet.
Garancia shtetërore, sipas Financave, do t’u jepte më shumë siguri bankave dhe do t’i kalonte shtetit një pjesë të barrës së rikuperimit të borxheve.
Për këtë arsye, kërkohet heqja e nenit 1, pikës 16/1, nenit 9 dhe termit “Garanci Sovrane” nga projektligji.
Si alternativë, Financat sugjerojnë shqyrtimin e mbështetjes përmes Bankës Shqiptare për Zhvillim.
Ministria e Ekonomisë është përgjigjur se nga drafti është hequr emërtimi “garanci sovrane” apo “shtetërore”.
Megjithatë, instrumenti që mbështet një pjesë të principalit të kredisë së lehtësuar mbetet.
Sipas përgjigjes, garancia do të aktivizohet vetëm në rastet e përcaktuara në marrëveshjen përkatëse.
Administrimi i saj parashikohet të rregullohet me akte nënligjore.
Drafti përfshin edhe një program të posaçëm për subvencionimin e qirasë për kategori të veçanta.
Për banesat me kosto të ulët, propozohet rritja e kufirit të të ardhurave nga 1/6 në 1/2 të vlerës mesatare të banesës në treg.
Financat kërkojnë që zgjerimi i përfituesve të shoqërohet me përllogaritjen e kostove dhe përcaktimin e burimit të financimit.
