Shqipëria po përballet me një paradoks të qartë: ndonëse popullsia është në rënie, çdo qytetar po gjeneron gjithnjë e më shumë mbetje.
Të dhënat zyrtare tregojnë se në vitin 2024 u prodhuan mbi 862 mijë tonë mbetje, me një rritje prej 2.14% krahasuar me vitin 2023. Në terma individualë, çdo banor gjeneroi mesatarisht 360 kilogramë mbetje në vit, ose 9 kilogramë më shumë se dy vite më parë.
Pjesa dërrmuese e mbetjeve, plot 89.5% ose rreth 771 mijë tonë, i përket atyre familjare dhe të ngjashme me to. Struktura e tyre mbetet thuajse e pandryshuar ndër vite: mbi gjysma janë mbetje organike (57.3%), ndërsa plastika dhe letra apo kartoni zënë secila rreth 9-10%.
Problematike mbetet mënyra e menaxhimit. Nga sasia totale e mbetjeve në vitin 2024, 76.3% përfunduan në landfille, vetëm 18.8% u ricikluan dhe 4.9% u përdorën për prodhim energjie. Një element pozitiv është ulja drastike e hedhjeve të paligjshme, të cilat ranë në vetëm 0.02% të totalit.
Krahasimi i tre viteve të fundit tregon një rritje të vazhdueshme: në vitin 2022 u menaxhuan 820 mijë tonë (295 kg për banor), në 2023 kjo shifër shkoi në 844 mijë tonë (351 kg për banor), ndërsa në 2024 arriti në 862 mijë tonë (360 kg për banor). Tek mbetjet urbane rritja është edhe më e dukshme, nga 261 kg për banor në 2022 në 322 kg në 2024.
Këto shifra sinjalizojnë një sfidë të rëndësishme për të ardhmen. Ndërsa konsumi për banor po rritet, kapacitetet e riciklimit dhe menaxhimit mbeten pothuajse të pandryshuara, duke e bërë të domosdoshëm rishikimin e politikave për mbetjet dhe përfshirjen më të gjerë të qytetarëve në praktika të qëndrueshme. /skyweb.al
