The Economist
Përktheu: Skyweb.al
Gjermania i kthehet fuqishëm ushtrisë. Një brigadë tankesh në Lituani dhe një ambicie për të udhëhequr mbrojtjen e Evropës
Më 22 maj, në rrugët e Vilniusit u dëgjuan përsëri tanket gjermane. Këtë herë të ftuara nga aleatët. Me qindra qytetarë lituanezë brohoritën ndërsa mjetet e blinduara të Bundeswehrit kalonin përmes kryeqytetit. Por për disa zyrtarë të pranishëm gjermanë, tingujt e marshit ushtarak “Lavdia e Prusisë” sollën një ndjenjë shqetësimi të trashëguar nga historia. E megjithatë, buzëqeshjet dhe mirëseardhja e mikpritësve baltikë ia lan vendin një atmosfere festive.
Brigada e 45-të e tankeve, me thuajse 5 mijë trupa të stacionuar përgjithmonë në Lituani deri në vitin 2027, është vendosja e parë e përhershme jashtë vendit nga ushtria gjermane që nga Lufta e Dytë Botërore. Kjo lëvizje përbën shenjën më të fortë të transformimit të politikës së sigurisë në Berlin, një transformim që nisi në vitin 2023 me nismën Zeitenwende, pika e kthesës të shpallur nga ish-kancelari Olaf Scholz pas agresionit rus ndaj Ukrainës.
Me një paketë financimi ushtarak prej 100 miliardë eurosh dhe një rritje të vazhdueshme të buxhetit të mbrojtjes, Gjermania është tashmë vendi me buxhetin e katërt më të madh ushtarak në botë. Dhe ambicia nuk ndalet këtu. Kancelari aktual Friedrich Merz ka shpallur objektivin për ta kthyer Bundeswehrin në ushtrinë konvencionale më të fuqishme të Evropës. Synimi i tij është që shpenzimet për mbrojtje të arrijnë në 3.5 për qind të PBB-së plus 1.5 për qind për infrastrukturë të lidhur, çka përkthehet në mbi 215 miliardë euro në vit sipas të dhënave të sotme ekonomike.
Për shumë aleatë në NATO kjo përfaqëson më në fund një angazhim serioz të Gjermanisë për sigurinë e përbashkët evropiane. Por brenda vendit ky transformim nuk është pa tensione. Gjermanët me kujtesën historike të militarizimit të kaluar po e përqafojnë me ngadalë idenë e një Gjermanie të gatshme për luftë.
Ndërkohë vetë gjendja e Bundeswehrit tregon se rruga përpara është e gjatë. Fondi i Scholzit mbushi gropat siç shprehet gjenerali Carsten Breuer por tani kërkohet një reformim rrënjësor. Stoku i municioneve është i pakët, sistemet e mbrojtjes ajrore kanë nevojë për modernizim ndërsa vonesat në blerje dhe burokracia e rëndë i kanë lodhur si komandantët ashtu edhe vetë trupat.
Një shembull është sistemi IRIS-T që ka dhënë rezultate të shkëlqyera në Ukrainë por që ende po testohet për përdorim të brendshëm në Gjermani. Një tjetër shqetësim është përthithja e teknologjive të reja përfshirë dronët dhe mjetet e drejtuara nga inteligjenca artificiale fusha në të cilat industria gjermane është e avancuar por politika mbetet e ngathët.
Në përpjekje për të përshpejtuar procedurat është miratuar një ligj i ri me emër të gjatë Ligji për Përshpejtimin e Planifikimit dhe Prokurimeve që synon të thjeshtojë rregullat. Por ekspertët paralajmërojnë se pa reformë strukturore dhe pa presion të brendshëm rritja e buxhetit mund të çojë thjesht në më shumë harxhime joefikase.
Në këtë sfond po kthehet në temë edhe rikthimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak i pezulluar në vitin 2011. Bundeswehri synon të arrijë në 203 mijë trupa por numrat aktualë nuk kalojnë 180 mijë. Zyrtarët e mbrojtjes parashikojnë nevojën për të paktën 100 mijë ushtarë dhe rezervistë shtesë deri në vitin 2029. Fillimisht të rinjtë 18 vjeçarë do të marrin formularë detyrues por pakkush beson se kjo mund të bëhet pa një komponent të detyrueshëm në praktikë.
Ndërsa politika përballet me sfidën e riformësimit të një ushtrie të madhe shoqëria gjermane fillon të ndryshojë perceptimin për uniformën. Në një vend ku dikur ushtari i rrugës mund të shihej me mosbesim sot disa qytetarë ndalojnë për ta falënderuar. Na thonë faleminderit për shërbimin si në Amerikë tregon një kadet.
Por rruga për të bindur të gjithë shoqërinë mbetet e gjatë. Në qytete si Görlitz pranë kufirit me Poloninë diskutimet publike për rritjen e shpenzimeve ushtarake përplasin qytetarët mes dy poleve njëra që fajëson NATO-n për luftën në Ukrainë dhe tjetra që kërkon angazhim më të fortë për mbrojtjen kolektive.
Në fund fjalët e kancelarit Merz në Vilnius janë një sintezë e re e asaj që do të thotë të jesh gjerman në një Evropë të kërcënuar Siguria e Lituanisë është edhe siguria jonë. Por kjo fjali sa e thjeshtë në tingull kërkon sakrifica reforma dhe një transformim të thellë politik ekonomik dhe kulturor që Gjermania vetëm tani ka filluar ta përqafojë./skyweb.al
