Shqiptarët po shtojnë kursimet në banka, por gjithnjë e më pak po zgjedhin t’i bllokojnë ato për periudha të gjata. Raporti Tremujor i Politikës Monetare 2026/III i Bankës së Shqipërisë tregon se depozitat po rriten me ritme të larta, ndërsa struktura e tyre po zhvendoset fort drejt llogarive pa afat.
Në tremujorin e dytë të vitit 2026, depozitat e sektorit privat u rritën me 12% në terma vjetorë, ndërsa vetëm depozitat në lekë u zgjeruan me 13.5%. Depozitat në valutë u rritën më ngadalë, me 10.5%.
Por zhvillimi më domethënës lidhet me mënyrën se si po mbahen këto kursime. Sipas Bankës së Shqipërisë, depozitat pa afat kanë dhënë kontributin kryesor në rritjen e kursimeve prej më shumë se një viti dhe tashmë përbëjnë 56.4% të portofolit total, pranë niveleve maksimale historike.
Në të kundërt, pesha e depozitave me afat mbi dy vjet ka zbritur në 18.1%, duke treguar se kursimtarët po preferojnë gjithnjë e më shumë t’i mbajnë paratë të disponueshme, në vend që t’i kyçin për periudha të gjata.
Banka e Shqipërisë e lidh këtë sjellje edhe me kthimin relativisht të ulët që ofrojnë depozitat me afat. Norma mesatare e interesit për depozitat e reja me afat në lekë ishte vetëm 1.7% në tremujorin e dytë, e pandryshuar si nga tremujori i parë, ashtu edhe nga viti i kaluar. Për depozitat në euro, interesi mesatar ishte 1.4%, nga 1.2% më parë.
Në këtë situatë, diferenca e kthimit mes depozitave me afat dhe formave më likuide të kursimit është ngushtuar. Vetë Banka e Shqipërisë vëren se kjo ka ulur interesin për maturitetet e gjata dhe ka rritur preferencën e individëve për t’i mbajtur kursimet në një formë që mund të përdoret më shpejt.
Të dhënat tregojnë gjithashtu se individët vijojnë të kursejnë në mënyrë të qëndrueshme. Depozitat e tyre janë rritur me 9.8% në një vit, kryesisht në lekë, ndërsa Banka evidenton edhe një zhvendosje të kursimeve nga letrat me vlerë drejt depozitave bankare.
Ndërkohë, bizneset kanë rritur depozitat shumë më shpejt, me 20.7% në terma vjetorë, kryesisht përmes depozitave në valutë. Banka e Shqipërisë e lidh këtë ecuri me aktivitetin turistik dhe me hyrjet e valutës në ekonomi.
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është raporti mes lekut dhe valutës. Për herë të parë në dekadën e fundit, depozitat në lekë kanë kaluar në peshë ato në valutë dhe tashmë zënë 50.1% të totalit. /skyweb.al
