Një tablete ibuprofeni në fund të çantës ose në sirtar është bërë diçka standarde për çdo shqetësim të vogël, si dhimbje shpine apo barku.
Por kërkimet sugjerojnë se ky ilaç i përditshëm mund të bëjë më shumë sesa thjesht të lehtësojë dhimbjen. Ai mund të ndihmojë edhe në mbrojtjen kundër disa lloje kanceri, përfshirë atë të zorrës së trashë, gjirit, mushkërive dhe prostatës, sipas ekspertëve.
Ibuprofeni bën pjesë në familjen e ilaçeve anti-inflamatore jo-steroide (NSAIDs).
Lidhja mes NSAIDs dhe parandalimit të kancerit nuk është e re. Ajo daton që nga viti 1983, kur prova shkencore lidhën sulindakun, një NSAID më i vjetër, i ngjashëm me ibuprofenin, me një rrezik më të ulët të kancerit të zorrës së trashë te disa persona. Që atëherë, shkencëtarët kanë hetuar nëse këto ilaçe mund të ndihmojnë në parandalimin ose ngadalësimin e kancereve të tjera, shpjegojnë Dipa Kamdar, Dr Ahmed Elbediëy dhe Dr Nadine Ëehida, lektorë të lartë në Universitetin Kingston, të specializuar në praktikën farmaceutike, biologjinë e kancerit dhe gjenetikën molekulare.
Duke shkruar në The Conversation, ekspertët shpjeguan se NSAIDs veprojnë duke bllokuar enzima të quajtura COX, të cilat ekzistojnë në dy forma. Duke frenuar këto enzima, ibuprofeni ul prodhimin e prostaglandinave, të cilat rrisin ndjeshmërinë ndaj dhimbjes dhe shkaktojnë inflamacion.
Frenimi i COX-1, e cila ndihmon në mbrojtjen e mukozës së stomakut, është arsyeja pse mjekët këshillojnë që ibuprofeni të merret me ushqim.
Një studim i vitit 2025, i botuar në European Medical Journal, sugjeron se ibuprofeni mund të ulë rrezikun e kancerit të endometriumit, forma më e zakonshme e kancerit të mitrës, që prek gratë pas menopauzës.
Mbipesha është një faktor madhor rreziku, pasi dhjami i tepërt rrit nivelet e estrogjenit që ushqen rritjen e kancerit. Rreziqe të tjera përfshijnë moshën, terapinë hormonale (HRT), diabetin dhe PCOS. Simptomat mund të përfshijnë gjakderdhje jonormale, dhimbje në legen dhe dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.
Në studimin PLCO (Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian), i cili ndoqi mbi 42,000 gra të moshës 55–74 vjeç për 12 vjet, gratë që merrnin 30 ose më shumë tableta ibuprofeni në muaj kishin një rrezik 25 për qind më të ulët për këtë kancer krahasuar me ato që merrnin më pak se katër.
Përfitimi ishte më i theksuar te gratë me sëmundje të zemrës.
Aspirina, megjithatë, nuk tregoi të njëjtin efekt, megjithëse mund të ndihmojë në parandalimin e rikthimit të kancerit të zorrës së trashë.
Mbrojtje ndaj kancerit të mushkërive te duhanpirësit
NSAIDs të tjerë, si naprokseni, po studiohen gjithashtu për parandalimin e kancerit, por rezultatet ndryshojnë në varësi të gjenetikës dhe gjendjes shëndetësore.
“Efektet e mundshme mbrojtëse të ibuprofenit ndaj kancerit shtrihen përtej kancerit të endometriumit,” thanë ekspertët.
Ibuprofeni mund të ndihmojë gjithashtu në mbrojtjen ndaj kancerit të zorrës së trashë, gjirit, mushkërive dhe prostatës.
Duke bllokuar enzimën COX-2, ibuprofeni ul prostaglandinat, kimikate që nxisin inflamacionin dhe rritjen e qelizave kancerogjene.
Gjithashtu duket se çaktivizon gjene si HIF-1α, NFκB dhe STAT3, të cilat ndihmojnë tumoret të mbijetojnë dhe t’i rezistojnë trajtimit, dhe mund t’i bëjë qelizat më të ndjeshme ndaj kimioterapisë.
Megjithatë, jo të gjitha studimet bien dakord. Një studim i botuar në International Journal of Cancer zbuloi se përdoruesit e aspirinës me kancer të mitrës kishin shkallë më të lartë vdekshmërie, dhe përdorimi afatgjatë i NSAIDs mund të shkaktojë ulçera, gjakderdhje, dëmtime të veshkave dhe madje probleme me zemrën.
Prandaj, edhe pse potenciali i ibuprofenit në luftën kundër kancerit është premtues, ekspertët paralajmërojnë se nuk duhet parë si një plan “bëje-vetë” për parandalim.
Për momentin, ata bien dakord se është më me rëndësi të përqendrohemi te parandalimi përmes stilit të jetesës: ushqyerje anti-inflamatore, mbajtja e një peshe të shëndetshme dhe aktivitet fizik i rregullt.
“Medikamentet e përditshme mund të fshehin premtime befasuese, por derisa shkenca të japë përgjigje të qarta, receta më e sigurt për parandalimin e kancerit mbetet më e vjetra: ha shëndetshëm, lëviz shpesh dhe këshillohu me mjekun përpara se të marrësh ilaçe,” përfunduan ata. /skyweb.al
