Bullgarët e kualifikuar largohen nga Gjermania duke vazhduar të punojnë për punëdhënësit e tyre gjermanë nga shtëpia në Bullgari. Më pranë familjeve të tyre, dhe më shumë rrogë neto më të lartë për ata që kthehen.
“Në Bullgari, më mbeten rreth 300 euro më shumë në muaj nga rroga se në Gjermani”, thotë Kristina Borisova. Bullgarja 41-vjeçare u kthye në atdheun e saj në fillim të vitit 2025 pas tetë vitesh në Gjermani.
Sot, Kristina jeton në Pomorie, një qytet i vogël në bregdetin e Detit të Zi, dhe vazhdon të punojë për punëdhënësin e saj gjerman si asistente administrative në sektorin e energjisë. Kompania e saj, me seli në Gera, i paguan të njëjtën pagë gjermane, edhe pse ajo punon nga Bullgaria.
Për shkak të taksave dhe kontributeve më të ulëta të sigurimeve shoqërore në Bullgari, Kristina merr në vendlindje më shumë të ardhura neto.
Meqenëse ajo gjithashtu nuk paguan qira në Pomorie, por jeton në shtëpinë e prindërve të saj, i mbeten dukshëm më shumë para në fund të muajit pas të gjitha shpenzimeve, pak mbi 700 euro në total. Kjo është shumë, veçanërisht në një vend ku paga mesatare vitin e kaluar ishte 1,300 euro.
Kristina është shumë mirënjohëse ndaj punëdhënësit të saj gjerman që pranoi marrëveshjen e punës në distancë. “Përfitimi financiar është i madh. Por gjëja më e mirë është se jam afër familjes sime”, thotë gruaja bullgare.
Bashkë me familjen në vend të kërkimit të apartamentit
Edhe Radimir Bitsov u kthye në Bullgari pas tetë vitesh në Berlin. Sot ai jeton në kryeqytetin e Bullgarisë, Sofje, dhe vazhdon të punojë për punëdhënësin e tij gjerman, një kompani të vogël IT. Radimir u zhvendos në pikun e pandemisë së koronavirusit.
“Atëkohë lindi fëmija ynë. Ishte shumë e vështirë të gjenim një apartament më të madh në Berlin. Dhe ne donim të ishim pranë familjes sonë”, shpjegon specialisti 38-vjeçar i IT-së.
Ai shton se fakti që ai merr në shtëpi shumë më tepër nga rroga e tij gjermane në Bullgari sesa në Gjermani është një efekt anësor shumë i mirëpritur. “Në fund të fundit, është rreth 20 përqind më shumë”, thotë Radimir.
Puna nga shtëpia si trend
“Vitet e fundit, kam konstatuar një trend të ri – gjithnjë e më shumë bullgarë të rinj dhe të arsimuar mirë po largohen nga Gjermania dhe po punojnë në distancë nga Bullgaria”, tha avokati Konstantin Ruskov për DW. Firma e tij ligjore këshillon punëdhënësit gjermanë, punonjësit bullgarë të të cilëve po kthehen në vendin e tyre të origjinës. “Në fillim të pandemisë COVID, kishim pesë klientë të tillë; sot kemi të paktën 80. Disa kanë vetëm një punonjës në Bullgari, të tjerë 20”, theksoi Ruskov.
Bullgarët po kthehen
Nuk ka statistika zyrtare që regjistrojnë numrin e saktë të këtyre të kthyerve bullgarë që punojnë nga shtëpia. Megjithatë, të dhënat nga Zyra Federale e Statistikave në Gjermani për vitin 2024 konfirmojnë një ndryshim të vogël: për herë të parë pas një kohe të gjatë, më shumë bullgarë emigruan nga Gjermania sesa imigruan për në Gjermani. Bilanci negativ i migracionit ishte minus 11,000 persona. Afërsisht 432,000 bullgarë jetojnë në Gjermani.
Të dhënat nga Instituti Kombëtar Bullgar i Statistikave tregojnë se që nga viti 2022, një numër gjithnjë e në rritje i bullgarëve janë kthyer në atdheun e tyre. Në vitin 2024, rreth 9,000 persona emigruan, ndërsa mbi 18,000 qytetarë bullgarë u kthyen në vend gjatë së njëjtës periudhë.
1500 Euro në muaj më shumë
Pas dhjetë vitesh në Mynih, Silvi Bojadzhieva është kthyer në Bullgari. Ekonomistja 34-vjeçare tani jeton në Sofje dhe vazhdon të punojë për punëdhënësin e saj gjerman. Ajo donte kryesisht të kthehej në Bullgari për arsye familjare. Dhe, siç i tha Silvi DW, “të fitosh një rrogë perëndimore në Bullgari ka përparësi të konsiderueshme”. “Arsyet për t’u kthyer në Bullgari janë shumë individuale – por për mjaft bullgarë të rinj, shumë të kualifikuar që ndërmarrin këtë hap, motivimi është kryesisht financiar”, thotë juristi Konstantin Ruskov.
“Kisha një klient 30-vjeçar që fitonte 8,000 euro bruto në Mynih. Pas të gjitha taksave dhe kontributeve të sigurimeve shoqërore, atij i mbesnin rreth 4,500 euro neto në grupin tatimor 1. Nga kjo shumë, ai ende duhej të paguante qira – dhe në një qytet si Mynihu, qiratë janë rritur ndjeshëm vitet e fundit. Në Bullgari, nga ana tjetër, aktualisht i kanë mbetur rreth 6,000 euro neto nga 8,000 eurot.”
Avantazhe edhe për punëdhënësin gjerman
Avokati thekson se zhvendosja e punonjësve u sjell dobi edhe kompanive gjermane: ato kanë kosto më të ulëta pagash për punonjësit e tyre në Bullgari sesa në Gjermani, pasi këta punonjës janë të siguruar përmes sistemit bullgar. “Për më tepër, këto kompani gjermane nuk kanë asnjë kosto investimi, sepse nuk kanë seli të regjistruar në Bullgari. Vetëm punonjësit janë të regjistruar atje”, shpjegon Ruskov.
Brenda Bashkimit Evropian, marrëdhënie të tilla punësimi janë të rregulluara në mënyrë të shkëlqyer, thekson avokati: “Regjistrimi është i thjeshtë dhe i lirë. Disa dokumente duhet të lëshohen në Gjermani, gjë që mund të zgjasë disa javë, pastaj gjithçka trajtohet shumë shpejt në Bullgari.”
Sipas Ruskov, motivimi kryesor për kompanitë gjermane për të lejuar që punonjësit e tyre të zhvendosen në vendin e tyre të origjinës është mbajtja e punonjësve, veçanërisht e rëndësishme kjo duke pasur parasysh mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar në Gjermani.
Megjithatë, Kristina, Radimir dhe Silvi rrëfejnë edhe se ndikimi i pagave të tyre gjermane është zvogëluar disi kohët e fundit. Çmimet në Bullgari, veçanërisht në Sofje, janë rritur ndjeshëm vitet e fundit, para se Bullgaria të bashkohej me Eurozonën. “Disa gjëra, si veshja dhe ushqimi, janë edhe më të shtrenjta në Bullgari tani sesa në Gjermani”, ankohet Kristina. Por të tre theksojnë gjithashtu se u mungon rregulli dhe pastërtia e Gjermanisë, si dhe kujdesi i mirë mjekësor.
Rikthim në Gjermani?
Por a do të kthehen ndonjëherë ata në Gjermani? Kristina e ka të qartë, ajo dëshiron të qëndrojë përgjithmonë në Bullgari. Kurse Radimiri mund ta imagjinojë të kthehet në Gjermani, nëse situata politike në vend do të përkeqësohej. Atij i “mungon rregulli dhe praktikaliteti gjerman.”
As Silvi nuk e përjashton largimin përsëri nga Bullgaria, pasi është e shqetësuar për situatën politike në vend. Në dhjetor, protesta të shumta rrëzuan qeverinë. Shkaku ishin rritjet e planifikuara të taksave në projektbuxhetin për vitin 2026. Ekonomistja është e sigurt: “Nëse barra tatimore dhe kontributet e sigurimeve shoqërore në Bullgari rriten pa një rritje përkatëse të shërbimeve dhe infrastrukturës, kjo do të çojë në një rënie të ndjeshme të cilësisë së jetës”, thotë ajo./DW
