Një grup specifik neuronësh rezulton të jetë përgjegjës për të ashtuquajturin “Efekti i Natës së Parë”, fenomeni që shfaqet si vështirësi për të fjetur kur njeriu ndërron shtrat ose mjedis.
Këto qeliza nervore aktivizohen kur individi ndodhet në një ambient të panjohur dhe kanë origjinën në një mekanizëm primitiv mbrojtës, i cili e mban trurin në gjendje vigjilence. Në kohët prehistorike, ky mekanizëm ishte thelbësor për mbijetesën, pasi e panjohura përbënte rrezik. Aktivizimi i tij ndihmonte organizmin të qëndronte alert ndaj kërcënimeve të mundshme.
Edhe sot, një formë e këtij mekanizmi mbrojtës vazhdon të funksionojë tek të gjithë gjitarët, përfshirë njeriun, dhe shfaqet veçanërisht kur truri duhet të përshtatet me një mjedis apo shtrat të ri.
“Efekti i Natës së Parë” njihet prej dekadash në fushën e mjekësisë, por deri më tani shkaku i saktë neurologjik kishte mbetur i paqartë.
Zbulimi, i realizuar nga studiues të Universitetit Nagoya në Japoni, është publikuar në revistën e Akademisë Amerikane të Shkencave PNAS dhe konsiderohet shumë i rëndësishëm, pasi mund të hapë rrugën për zhvillimin e trajtimeve dhe medikamenteve të reja kundër pagjumësisë dhe çrregullimeve të gjumit.
