Një valë e paprecedentë dezinformimi të gjeneruar nga inteligjenca artificiale për luftën SHBA-Izrael kundër Iranit po monetizohet nga krijues online që kanë gjithnjë e më shumë akses në teknologjinë e AI-së gjenerative, kanë thënë ekspertët për BBC Verify.
Analiza jonë ka gjetur shumë shembuj të videove të krijuara me Inteligjencë Artificiale dhe imazheve satelitore të fabrikuara që përdoren për të bërë pretendime të rreme dhe mashtruese për konfliktin. Këto përmbajtje kanë grumbulluar së bashku qindra miliona shikime në internet.
“Shkalla është vërtet alarmante dhe kjo luftë e ka bërë të pamundur që të injorohet,” thotë Timothy Graham, ekspert i mediave digjitale në Universitetin e Teknologjisë në Queensland.
“Ajo që më parë kërkonte prodhim profesional videoje, tani mund të bëhet në pak minuta me mjete të AI-së. Pengesa për të krijuar pamje bindëse të rreme nga konfliktet praktikisht është zhdukur,” shton ai.
SHBA dhe Izraeli filluan sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt. Si përgjigje, Irani ka lëshuar dronë dhe raketa ndaj Izraelit, si edhe ndaj disa vendeve të Gjirit dhe aseteve ushtarake amerikane në rajon.
Shumë njerëz i janë drejtuar mediave sociale për të kërkuar dhe shpërndarë informacionin më të fundit dhe për të kuptuar një situatë konflikti që ndryshon me shpejtësi.
Platforma X njoftoi këtë javë se do të pezullojë përkohësisht nga programi i monetizimit krijuesit që publikojnë video të krijuara me AI për konflikte të armatosura pa i etiketuar si të tilla.
Ky program shpërblen përdoruesit që krijojnë shumë shikime, pëlqime, shpërndarje dhe komente me pagesa nga platforma.
“Është një sinjal i rëndësishëm që ata e kanë kuptuar se ky është një problem i madh,” thotë Mahsa Alimardani, studiuese e specializuar për Iranin në Institutin e Internetit të Oksfordit.
BBC Verify pyeti gjithashtu TikTok dhe Meta (kompania e Facebook dhe Instagram) nëse planifikojnë të marrin masa të ngjashme, por ato nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Një shembull tipik i një videoje të krijuar me AI që BBC Verify ka ndjekur duket sikur tregon raketa që godasin qytetin Tel Aviv, ndërsa në sfond dëgjohen shpërthime.
Kjo video është shfaqur në më shumë se 300 postime, të cilat janë shpërndarë dhjetëra mijëra herë në rrjetet sociale.
Disa përdorues në platformën X iu drejtuan chatbot-it të AI-së Grok për të verifikuar nëse videoja ishte e vërtetë. Por në shumë raste të vëzhguara nga BBC Verify, Grok gabimisht këmbënguli se videoja ishte reale.
Një video tjetër e rreme, e parë dhjetëra miliona herë, pretendon se tregon rrokaqiellin Burj Khalifa në Dubai në flakë, ndërsa një turmë njerëzish duket sikur vrapon drejt ndërtesës.
Kjo video e krijuar me AI u përhap gjerësisht në një kohë kur banorët dhe turistët ishin të shqetësuar për sulmet me dronë dhe raketa në qytet.
“Video të rreme si këto dëmtojnë besimin e njerëzve në informacionin e verifikuar që shohin online dhe e bëjnë shumë më të vështirë dokumentimin e provave reale,” thotë Alimardani.
Një zhvillim i ri në këtë konflikt, sipas analizës së BBC Verify, është shfaqja e imazheve satelitore të gjeneruara nga AI.
Ne verifikuam disa video reale që tregonin sulme me dronë dhe raketa iraniane ndaj selisë së Flotës së Pestë të Marinës Amerikane në Bahrein në ditën e parë të konfliktit.
Një foto e fabrikuar, e shpërndarë në X nga gazeta e lidhur me shtetin Tehran Times, filloi të përhapej një ditë më vonë dhe pretendonte se tregonte dëme të mëdha në bazë.
Fotoja e rreme duket se bazohet në një imazh real satelitor të një baze detare amerikane në Bahrein, të bërë në shkurt 2025, i cili është i disponueshëm publikisht në internet.
Sipas detektorit të ëatermark-ut SynthID të Google, imazhi i rremë është krijuar ose modifikuar me një mjet AI të Google.
Tre automjete të parkuara jashtë bazës janë në saktësisht të njëjtin vend si në imazhin real dhe në atë të krijuar me AI, megjithëse fotot pretendohet se janë bërë një vit larg njëra-tjetrës.
Mjetet e AI-së të Google, përfshirë gjeneratorin e videove Veo, janë pjesë e një liste gjithnjë e më të gjatë platformash të njohura AI, si Sora e OpenAI, aplikacioni kinez Seedance, dhe Grok i integruar në X.
“Numri i mjeteve që tani mund të përdoren për të krijuar manipulime shumë realiste me AI është i paprecedentë,” thotë eksperti i AI-së gjenerative Henry Ajder.
“Kurrë më parë këto mjete nuk kanë qenë kaq të disponueshme, kaq të lehta dhe kaq të lira për t’u përdorur,” shton ai.
Sipas Victoire Rio, drejtoreshë ekzekutive e organizatës jofitimprurëse të politikave teknologjike Ëhat To Fix, kjo ka çuar në një rritje të përmbajtjes së krijuar me AI në internet sepse procesi i prodhimit dhe publikimit në rrjetet sociale tani mund të automatizohet pothuajse plotësisht.
Shefi i produkteve në X tha të martën se “99% e llogarive që shpërndajnë video të tilla të krijuara me AI po përpiqen të manipulojnë monetizimin”, duke postuar përmbajtje që gjeneron shumë angazhim për të fituar para përmes programit Creator Revenue Sharing.
Platforma nuk publikon sa llogari janë pjesë e këtij programi ose sa para mund të fitojnë.
Megjithatë, Graham vlerëson se X mund të paguajë rreth 8 deri në 12 dollarë për çdo një milion shikime nga përdorues të verifikuar.
“Krijuesit duhet të arrijnë pesë milionë shikime organike në tre muaj, si dhe të kenë një abonim X Premium për të qenë të pranueshëm,” shton ai.
“Pasi hyn në program, përmbajtja virale e krijuar me AI është praktikisht një makinë për të prodhuar para,” thotë ai.
“Ata kanë ndërtuar ndërmarrjen përfundimtare të dezinformimit.”
X nuk iu përgjigj kërkesës për koment apo pyetjeve për programin Creator Revenue Sharing.
Ekspertët i kanë thënë BBC Verify se edhe pse shumë kompani të mediave sociale po përpiqen të ndryshojnë sistemet e moderimit dhe zbulimit për të përballuar shkallën dhe shpejtësinë me të cilën përhapet përmbajtja e krijuar me AI, nuk ekziston një zgjidhje e thjeshtë për këtë problem.
“Problemi më i thellë është se monetizimi i bazuar në angazhim dhe informacioni i saktë janë në thelb në konflikt me njëri-tjetrin, dhe asnjë platformë nuk e ka zgjidhur plotësisht këtë tension, ndoshta as nuk do ta zgjidhë ndonjëherë,” thotë Graham.
Marrë nga BBC
/skyweb.al
