Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar ka zbardhur në raportin e saj vjetor mënyrat se si rrjetet kriminale transferojnë dhe pastrojnë paratë e drogës, duke përdorur një kombinim metodash financiare dhe transporti fizik të parave.
Sipas raportit të depozituar në Kuvend, skemat e pastrimit të parave po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara dhe karakterizohen nga përdorimi paralel i disa kanaleve për të fshehur origjinën e fondeve. Hetuesit evidentojnë përdorimin e sistemeve informale të transferimit të vlerave, kriptovalutave, qarkullimin intensiv të parasë në dorë dhe fragmentimin e transaksioneve në shuma më të vogla për të shmangur kontrollin financiar.
Në disa raste janë identifikuar edhe rrjete ndërkombëtare që funksionojnë si nyje operacionale në disa shtete, duke koordinuar transferimin e parave dhe integrimin e tyre në ekonomi.
Raporti thekson se një rol të rëndësishëm në këto skema luajnë subjekte tregtare që duken të ligjshme në sipërfaqe. Mes tyre përmenden zyra të këmbimit valutor, kompani transfertash parash, agjenci udhëtimi, biznese ndërtimi dhe subjekte të tjera tregtare, si dhe struktura financiare jobankare. Këto përdoren për të depozituar, shpërndarë dhe ricikluar paratë, ndërsa në shumë raste krijohet edhe dokumentacion fiktiv për të justifikuar origjinën e tyre.
Një element i veçantë i skemave është transporti fizik i parave nga persona të quajtur në zhargon “mushka”.
Sipas të dhënave të SPAK, personat që organizojnë dhe realizojnë transferimin e fondeve përfitojnë zakonisht nga 3 deri në 10 për qind të shumës së dërguar, me një normë mesatare rreth 5 deri në 6 për qind, e ndarë mes koordinatorëve në vendin e origjinës dhe atyre në vendin pritës. Ndërsa “mushkat”, që transportojnë fizikisht paratë, paguhen më pak, zakonisht nga 1 deri në 5 për qind të shumës ose me një pagesë fikse për çdo dërgesë.
Faza përfundimtare e pastrimit të parave, sipas raportit, përfshin investimin e fondeve në pasuri të paluajtshme, biznese me qarkullim të lartë cash dhe aktivitete tregtare me kontroll të dobët financiar. Qëllimi është integrimi i të ardhurave kriminale në ekonominë formale.
Raporti tregon gjithashtu se fenomeni po kalon nga raste sporadike në struktura të qëndrueshme dhe të organizuara mirë të pastrimit të parave, të mbështetura nga bashkëpunim ndërkombëtar dhe përdorimi i instrumenteve të ndryshme financiare.
Gjatë vitit 2025, SPAK ka regjistruar 32 procedime penale për veprën penale të pastrimit të parave, të cilat lidhen me çështje komplekse, me vlera të mëdha financiare dhe skema të avancuara të riciklimit të të ardhurave kriminale. /skyweb.al
