Një deklaratë e presidentit amerikan Donald Trump për pezullimin e përkohshëm të sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit ka shkaktuar lëvizje të menjëhershme në tregjet financiare globale.
Njoftimi, i publikuar në orët e para të mëngjesit në SHBA, ku përmendeshin bisedime “të detajuara dhe konstruktive”, u interpretua nga tregjet si sinjal për ulje të tensioneve. Si pasojë, indeksi S&P 500 u rrit mbi 2%, ndërsa çmimet e naftës pësuan rënie të fortë, rreth 12%.
Por vëmendja është përqendruar tek lëvizjet që ndodhën pak minuta para publikimit të këtij njoftimi. Sipas të dhënave të tregut, u regjistrua një blerje e madhe aksionesh në vlerë rreth 1.5 miliardë dollarë dhe njëkohësisht një shitje e konsiderueshme në tregun e naftës, rreth 200 milionë dollarë.
Operacionet rezultuan jashtëzakonisht fitimprurëse, duke gjeneruar rreth 50 milionë dollarë brenda pak minutash, çka ka ngritur pikëpyetje mbi mundësinë e informacionit të privilegjuar.
Identiteti i personit apo strukturës që realizoi këto transaksione mbetet i panjohur, ndërsa nuk ka konfirmim nëse ka pasur rrjedhje informacioni nga institucionet amerikane. Dyshimet shtohen edhe për shkak të rolit të Komisionit të Letrave me Vlerë, i drejtuar nga Paul S. Atkins, i konsideruar si i afërt me Trump.
Kjo situatë nuk është e izoluar. Në disa raste të fundit, deklaratat e presidentit kanë ndikuar drejtpërdrejt tregjet, duke krijuar mundësi fitimi për investitorë që kanë vepruar në momentet e fundit.
Në një rast, një deklaratë për përfundimin e luftës solli rritje të tregut dhe rënie të çmimeve të naftës, ndërsa në një tjetër, një mesazh publik që e cilësonte momentin si “fantastik për të blerë” ngriti sërish dyshime për ndikim të drejtpërdrejtë në treg.
Analistët vlerësojnë se ndikimi i deklaratave politike mbi tregjet është bërë gjithnjë e më i fortë, duke krijuar një ambient ku informacioni dhe koha e publikimit mund të përkthehen në fitime të menjëhershme financiare.
Megjithatë, pavarësisht dyshimeve për manipulim tregu, autoritetet amerikane nuk kanë nisur hetime zyrtare, duke lënë të hapura pikëpyetje mbi transparencën dhe funksionimin e tregjeve në këto rrethana.
