Ndërkohë që Shqipëria po përballet me një krizë të rëndë energjetike dhe KESH po shpenzon qindra milionë euro për të siguruar energji nga importi, kompania turke AYEN AS Energji rezulton se prej vitit 2014 nuk i ka dorëzuar shtetit shqiptar energjinë elektrike që i detyrohet sipas kontratës koncesionare.
Skyweb.al mëson se bëhet fjalë për 59.047 MWh energji elektrike, ose mbi 59 milionë kilovatorë-orë, të cilat kompania është e detyruar t’ia japë shtetit shqiptar si tarifë koncesionare për shfrytëzimin e burimeve ujore të vendit. Madje, siç mëson redaksia, ky detyrim është rritur me rreth 11 milionë kWh energji elektrike vetëm gjatë 2025.
Sipas kontratës koncesionare, AYEN AS Energji duhet t’i dorëzojë shtetit pa pagesë 2,1% të prodhimit vjetor të energjisë nga hidrocentralet që administron në Shqipëri. Kompania ka tre HEC-e në lumenjtë Fan i Madh dhe Fan i Vogël me kapacitet të instaluar, 109 MW.
Por, siç mëson redaksia ky detyrim nuk përmbushet që prej vitit 2014.
KESH harxhon miliona euro për të furnizuar Shqipërinë, AYEN e shet në treg
Situata bëhet edhe më shqetësuese në kushtet kur KESH ka kontraktuar 901.626 MWh energji gjatë periudhës korrik–nëntor 2026, me një faturë prej 172,6 milionë eurosh.
Ndërkohë, çmimet e importit janë rritur ndjeshëm, nga rreth 125 euro/MWh gjatë verës deri në mbi 364 euro/MWh në kontratat e fillimit të nëntorit.
Me një çmim orientues prej 125 euro/MWh, sasia e akumuluar prej 59.047 MWh do të kishte një vlerë ekonomike prej rreth 7,4 milionë eurosh. Ndërkohë, me çmimet e fundit të importit të energjisë nga KESH, të cilat në fillim të nëntorit kanë arritur deri në 364,90 euro/MWh, vlera e kësaj sasie energjie do të shkonte në rreth 21,5 milionë euro, pothuajse trefishi i vlerës së llogaritur me çmimet e verës.
Kjo sasi energjie mund të merrej falas nga KESH por AYEN e shet për interesat e kompanisë në kulmin e çmimit.
Kontrata koncesionare parashikon edhe mundësinë e shlyerjes së tarifës në vlerë monetare, sipas kushteve të përcaktuara për këtë pagesë, por edhe kjo nuk ka ndodhur.
Situata bëhet edhe më e rëndë pasi, jo vetëm që AYEN nuk i ka dorëzuar shtetit 59 milionë kWh energji, por kompania nuk ka parashikuar as provigjione në bilancin e saj financiar për këtë detyrim të akumuluar prej më shumë se një dekade.
Kjo do të thotë se kompania nuk ka njohur në pasqyrat financiare një detyrim të vlerësuar që do të rëndonte mbi rezultatet e saj financiare në rast të shlyerjes.
Madje, situata bëhet tepër flagrante për shkak të arsyetimit që vetë kompania jep në bilancin e vitit 2025, konsultuar nga skyweb.al, për këtë vendimmarrje.
Në biland, AYEN AS Energji pranon se 2,1% e energjisë nuk është dorëzuar, duke e justifikuar mosshlyerjen me faktin se “metodologjitë dhe kushtet e dorëzimit ende nuk janë përcaktuar”.
Ndërsa për mosregjistrimin e provigjionit financiar, drejtuesit e kompanisë argumentojnë se përmbushja e këtij detyrimi nuk do të krijonte një barrë shtesë të konsiderueshme në kostot e saj, pasi hidrocentralet janë tashmë në funksionim.
Pra, nga njëra anë kompania pranon se i detyrohet shtetit shqiptar 59 mijë MWh energji, ndërsa nga ana tjetër e arsyeton mungesën e provigjionit me faktin se prodhimi dhe dorëzimi i kësaj energjie nuk do t’i kushtonte shumë.
Madje, AYEN thotë në bilanc se për shlyerjen e detyrimit nevojiten negociata ose një plan veprimi me autoritetin kontraktues!!
Turqit, miliarda nga shfrytëzimi i ujit
Ndërkohë, aktiviteti në Shqipëri ka rezultuar mjaft fitimprurës për kompaninë turke.
Sipas pasqyrave financiare, AYEN realizoi rreth 1,04 miliardë lekë fitim neto gjatë vitit 2025, ndërsa në vitin 2024 fitimi ishte rreth 1,21 miliardë lekë.
Prodhimi i energjisë gjatë vitit 2024 arriti në 342.103 MWh, ndërsa në vitin 2025 u regjistruan 301.742 MWh.
Të ardhurat nga aktiviteti i kompanisë arritën në rreth 3,45 miliardë lekë në vitin 2024 dhe 3,11 miliardë lekë në vitin 2025.
Pra, ndërsa kompania vijon të gjenerojë fitime miliardëshe nga shfrytëzimi i burimeve ujore shqiptare, detyrimi koncesionar për energjinë që duhet të përfitojë shteti ka mbetur i pashlyer prej më shumë se një dekade, pa u regjistruar as provigjion për të.
Skyweb.al iu drejtua kompanisë AYEN AS Energji me një kërkesë për koment lidhur me gjetjet mbi energjinë e padorëzuar dhe mungesën e provigjioneve, por deri në publikimin e këtij shkrimi nuk mori përgjigje.
Në një periudhë kur Shqipëria po paguan çmime rekord për energjinë e importuar, 59 mijë MWh energji të padorëzuara nga një koncesionar privat përfaqësojnë një detyrim të konsiderueshëm që shteti shqiptar duhet të kërkojë të shlyhet.
Për më tepër, fakti që kompania ka vijuar të realizojë fitime të konsiderueshme, ndërkohë që nuk ka dorëzuar energjinë e detyrueshme dhe nuk ka njohur as provigjion financiar për të, ngre pikëpyetje serioze mbi mënyrën se si është mbikëqyrur zbatimi i kontratës koncesionare gjatë gjithë këtyre viteve. /skyweb.al
