Objektet me shkelje të lejes së ndërtimit mund të legalizohen edhe kur ndërtuesi, blerësit ose pronari i truallit janë në konflikt për pronësinë. Në këtë rast legalizimi miratohet pa përcaktuar se kush është përfituesi.
Kjo do të thotë se ASHK-ja zgjidh fillimisht statusin ligjor të objektit, ndërsa çështja se kujt i takon prona mbetet për t’u vendosur më vonë nga gjykata.
Parashikimi gjendet në nenin 7 të projektligjit nr. 1048, i cili ndryshon nenin 31 të ligjit për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë.
Dispozita zbatohet për ndërtimet e ngritura nga subjekte juridike dhe për objektet apo njësitë individuale të ndërtuara me shkelje të lejes së ndërtimit.
Ajo përfshin konfliktet ndërmjet ndërtuesve ose investitorëve për të drejtat mbi investimin, mosmarrëveshjet e tyre me blerësit apo poseduesit e apartamenteve, si dhe konfliktet me pronarët e truallit.
Rregulli zbatohet gjithashtu kur për të njëjtën njësi individuale kanë pretendime disa posedues ose disa pronarë të truallit.
Në të gjitha këto raste, ASHK-ja nuk do ta pezullojë procedurën vetëm për shkak se palët ndodhen në konflikt gjyqësor.
Drafti përcakton se “ASHK nuk pezullon procedurën administrative, por miraton legalizimin pa përcaktuar përfituesin”, nëse objekti plotëson kushtet e tjera të ligjit.
Pra, procedura ndahet në dy etapa. Fillimisht legalizohet objekti, duke i dhënë fund statusit të tij si ndërtim me shkelje të lejes, por pa ia njohur pronësinë asnjërës prej palëve.
Në etapën e dytë, palët vazhdojnë procesin gjyqësor për të provuar se kujt i takon objekti ose njësia individuale.
Vetëm pasi gjykata të marrë një vendim të formës së prerë, ASHK-ja regjistron pronësinë në emrin e personit ose subjektit të përcaktuar në vendim.
Deri në atë moment, objekti është i legalizuar, por pa një përfitues të regjistruar si pronar. Legalizimi nuk i jep automatikisht të drejtë as ndërtuesit, as blerësit dhe as pronarit të truallit.
Ndryshimi mund të lehtësojë përfundimin e procedurave për pallate ose objekte që kanë mbetur prej vitesh të bllokuara për shkak të konflikteve ndërmjet investitorëve, blerësve dhe pronarëve të tokës.
Në vend që ASHK-ja të presë përfundimin e procesit gjyqësor për të trajtuar objektin, ajo mund ta legalizojë atë dhe të presë vetëm për regjistrimin e pronarit.
Rregulli i përgjithshëm i propozuar në të njëjtin nen parashikon që njësitë për të cilat ekzistojnë kontrata legalizohen për poseduesit që kanë hyrë në marrëdhënie kontraktore me ndërtuesin ose investitorin.
Njësitë për të cilat nuk është lidhur kontratë apo aktmarrëveshje legalizohen në emër të ndërtuesit. Nëse subjekti ndërtues është shuar juridikisht dhe nuk ka të drejta të regjistruara nga palë të treta, njësia legalizohet në favor të shtetit.
Por kur ekziston një mosmarrëveshje për të drejtat mbi pronën, zbatohet përjashtimi i ri: objekti legalizohet pa përfitues dhe pronësia i lihet gjykatës.
Kjo e përshpejton procesin administrativ, por mund të krijojë një situatë të pazakontë, ku objekti njihet ligjërisht ndërsa pronari i tij vazhdon të jetë i papërcaktuar.
Projektligji nuk vendos një afat për përfundimin e konfliktit. Për rrjedhojë, kjo gjendje mund të vazhdojë deri në marrjen e një vendimi gjyqësor të formës së prerë.
Dispozita nuk sqaron gjithashtu se si do të administrohet prona gjatë kësaj periudhe, cilat të drejta mund të ushtrojnë palët pretenduese dhe çfarë ndodh me personat që mund të kenë paguar për njësinë, por ende nuk janë njohur si pronarë.
Ndryshimi shmang bllokimin e legalizimit për shkak të konfliktit, por nuk zgjidh mosmarrëveshjen e pronësisë. Fjalën përfundimtare se kujt i takon prona do ta ketë gjykata. /skyweb.al
