Ekspozimi afatgjatë ndaj zhurmës së trafikut rrugor u shoqërua me një rrezik më të lartë për zhvillimin e sëmundjes së Parkinsonit, ndoshta për shkak të çrregullimeve të gjumit dhe stresit të vazhdueshëm në organizëm, sipas një studimi të ri. Studiues danezë analizuan të dhënat e më shumë se tre milionë banorëve për të vlerësuar nëse ekspozimi i vazhdueshëm ndaj zhurmës në zona të ndryshme të banesës rrit rrezikun për këtë sëmundje neurodegjenerative.
Studimi, i publikuar në revistën JAMA Neurology, përfshiu më shumë se tre milionë qytetarë danezë gjatë periudhës 2000–2017. Të gjithë pjesëmarrësit ishin mbi 40 vjeç dhe nuk kishin diagnozë të Parkinsonit në fillim të studimit.
Studiuesit zbuluan se për çdo rritje prej rreth 11 decibelësh (dB) të zhurmës në anën më të ekspozuar të shtëpisë, rreziku për zhvillimin e Parkinsonit rritej me rreth 3%. Ndërkohë, në anën më të qetë të banesës – atë që është më pak e ekspozuar ndaj trafikut rreziku rritej me 4% për çdo 9 dB shtesë të zhurmës.
Megjithatë, studimi tregoi gjithashtu se ekzistenca e një ane të qetë të shtëpisë, ku njëra fasadë është të paktën 10 dB më e qetë se tjetra vepron si një faktor mbrojtës, duke zbutur efektet e dëmshme të zhurmës, veçanërisht tek personat që jetojnë në zona me nivele të larta të saj.
Sipas autorëve, njerëzit që nuk kanë një anë të qetë të banesës janë të ekspozuar ndaj një niveli të vazhdueshëm dhe të pashmangshëm të zhurmës, sidomos gjatë natës, gjë që mund të jetë më e dëmshme për shëndetin.
Ata shtuan se studimet e mëparshme, të cilat kanë analizuar vetëm anën më të zhurmshme të banesës, mund ta kenë nënvlerësuar rrezikun shëndetësor, pasi nuk kanë marrë parasysh nëse banorët kishin një hapësirë më të qetë ku të pushonin.
Rezultatet mbetën të njëjta pavarësisht gjinisë, nivelit arsimor, të ardhurave, statusit të bashkëjetesës apo dendësisë së popullsisë.
Si ndikon zhurma në rrezikun për sëmundjen e Parkinsonit?
Autorët e studimit theksojnë se këto gjetje janë biologjikisht të besueshme, pasi ekspozimi kronik ndaj zhurmës mund të prishë cilësinë e gjumit, i cili është thelbësor për shëndetin e trurit, si dhe të shkaktojë një përgjigje të vazhdueshme stresi në organizëm.
Përveç kësaj, zhurma mund të nxisë neuroinflamacion (inflamacion të sistemit nervor) dhe stres oksidativ në tru, veçanërisht në zonat përgjegjëse për prodhimin e dopaminës, një neurotransmetues kyç për kontrollin e lëvizjeve.
Sëmundja e Parkinsonit është çrregullimi i dytë neurodegjenerativ më i shpeshtë në botë, duke prekur mbi 11 milionë njerëz, sipas studimeve të fundit. Ekspertët parashikojnë që ky numër do të më shumë se dyfishohet në dekadat e ardhshme për shkak të plakjes së popullsisë dhe rritjes demografike në shumë vende.
Në Parkinson, qelizat nervore të trurit (neuronet) degradohen ose vdesin gradualisht. Shumica e simptomave shkaktohen nga humbja e neuroneve që prodhojnë dopaminë, duke çuar në aktivitet të parregullt të trurit dhe duke shkaktuar dridhje, ngurtësi muskulore, ngadalësim të lëvizjeve dhe çrregullime të ekuilibrit.
Shkaku i saktë i sëmundjes mbetet ende i panjohur dhe aktualisht nuk ekziston një kurë për Parkinsonin.
Fernando Alonso Frech, neurolog dhe studiues në Qendrën Gjithëpërfshirëse të Neuroshkencës HM CINAC, i cili nuk ishte pjesë e studimit, theksoi se: “Identifikimi i faktorëve mjedisorë që mund të modifikohen është një prioritet i rëndësishëm për shëndetin publik.”
Ai shtoi se, duke qenë se një pjesë shumë e madhe e popullsisë është e ekspozuar ndaj zhurmës së trafikut, ndikimi i saj potencial në shëndetin publik mund të jetë i konsiderueshëm.
“Këto gjetje forcojnë rëndësinë e politikave për uljen e ndotjes akustike në qytete, përmes planifikimit urban, ndërtimit të barrierave kundër zhurmës, reduktimit të trafikut në zonat e banuara dhe projektimit të banesave me fasada dhe hapësira pushimi më pak të ekspozuara ndaj zhurmës.”
