Qeveria shqiptare pranon se modeli ekonomik i ndjekur deri tani, i mbështetur kryesisht te konsumi, ndërtimi dhe sektorët me produktivitet relativisht të ulët, nuk është më i mjaftueshëm për të garantuar zhvillim afatgjatë dhe afrimin e vendit me ekonomitë e Bashkimit Europian.
Ky vlerësim përfshihet në Strategjinë Kombëtare të Industrisë 2026-2030, dokument që pritet të miratohet nga Këshilli i Ministrave dhe që synon të ndryshojë drejtimin e zhvillimit ekonomik të vendit në vitet e ardhshme.
Sipas strategjisë, Shqipëria duhet të kalojë drejt një modeli të ri zhvillimi të bazuar te prodhimi, eksportet, inovacioni, teknologjia dhe industria me vlerë të shtuar më të lartë. Dokumenti thekson se ekonomia shqiptare po hyn në një fazë të re, ku modeli tradicional i rritjes nuk mund të sigurojë më konvergjencë afatgjatë me vendet e Bashkimit Europian.
Në këtë kuadër, industria konsiderohet si një nga mekanizmat kryesorë për të nxitur transformimin strukturor të ekonomisë, për të rritur produktivitetin, për të zgjeruar bazën eksportuese dhe për të krijuar vende pune me vlerë të shtuar më të lartë. Dokumenti nënvizon se Shqipëria ka avantazhe që mund të mbështesin këtë transformim, përfshirë pozicionin gjeografik pranë tregut europian, potencialin e sektorëve përpunues dhe interesin në rritje të investitorëve të huaj për rajonin.
Një nga elementët më të rëndësishëm të strategjisë është orientimi drejt industrisë përpunuese dhe integrimit në zinxhirët europianë të vlerës. Qeveria synon të largojë gradualisht ekonominë nga konkurrueshmëria e bazuar te kostot e ulëta dhe ta orientojë atë drejt konkurrueshmërisë së bazuar te cilësia, teknologjia dhe inovacioni.
Dokumenti evidenton gjithashtu se Shqipëria zotëron rezerva me rëndësi tregtare të kromit, nikelit dhe bakrit, të cilat janë pjesë e lëndëve të para kritike dhe strategjike për Bashkimin Europian. Përmes shfrytëzimit dhe përpunimit të këtyre burimeve, vendi synon të pozicionohet si pjesë e zinxhirit europian të furnizimit me lëndë të para dhe të përfitojë nga rikonfigurimi i zinxhirëve industrialë që po ndodh në Europë.
Strategjia parashikon gjithashtu rritjen e eksporteve industriale, digjitalizimin e proceseve të prodhimit, zhvillimin e parqeve industriale dhe teknologjike, forcimin e lidhjeve mes industrisë dhe kërkimit shkencor, si dhe krijimin e mekanizmave të rinj për financimin e industrisë dhe përthithjen e fondeve europiane.
Përmes kësaj qasjeje, qeveria synon që deri në vitin 2030 industria të ketë një rol më të madh në ekonomi, në eksporte dhe në krijimin e vendeve të punës, duke e zhvendosur gradualisht modelin ekonomik nga ndërtimi dhe konsumi drejt prodhimit dhe teknologjisë.
