Dy studime të reja nga Shtetet e Bashkuara sugjerojnë se telefonat inteligjentë mund të jenë ndër faktorët që po ndikojnë në rënien e lindshmërisë në shumë vende të botës. Studiuesit po analizojnë nëse përhapja masive e smartfonëve pas lançimit të iPhone-it të parë në vitin 2007 ka ndryshuar mënyrën se si njerëzit krijojnë marrëdhënie, ndërveprojnë me njëri-tjetrin dhe vendosin të krijojnë familje.
Një studim i publikuar nga National Bureau of Economic Research shqyrtoi arsyet e rënies së normës së fertilitetit në SHBA, e cila ka pësuar një ulje prej rreth 22 për qind që nga viti 2007. Fillimisht, kjo prirje iu atribuua kryesisht krizës financiare të vitit 2008, por studiuesit vunë re se lindjet nuk u rikthyen në nivelet e mëparshme edhe pas rimëkëmbjes ekonomike.
Ekonomistja Caitlin Myers dhe studenti i saj Ezekiel Hooper krahasuan zonat amerikane ku rrjeti i kompanisë AT&T kishte mbulim më të gjerë dhe ku iPhone u përhap më shpejt, me rajonet ku prania e tij ishte më e kufizuar. Analiza tregoi se qasja më e hershme në iPhone shoqërohej me një ulje të lindjeve prej 4.5 deri në 8 për qind tek adoleshentët e moshës 15–19 vjeç dhe nga 3.2 deri në 6.6 për qind tek të rinjtë 20–24 vjeç.
Sipas autorëve, smartfonët nuk janë shkaku i vetëm i këtij fenomeni, por mund të kenë luajtur një rol të rëndësishëm. Ata argumentojnë se përdorimi i tyre është lidhur me uljen e kontakteve dhe takimeve ballë për ballë, ndërsa koha e kaluar online dhe konsumimi i përmbajtjeve digjitale, përfshirë pornografinë, është rritur ndjeshëm.
Një tjetër studim, i realizuar nga ekonomistët Nathan Hudson dhe Hernan Moscoso Boedo, analizoi të dhëna nga 128 vende dhe arriti në përfundimin se rënia e lindshmërisë është përshpejtuar pas përhapjes së smartfonëve. Ky trend është vërejtur pavarësisht dallimeve në kulturë, ekonomi apo sisteme shëndetësore mes vendeve.
Megjithatë, jo të gjithë ekspertët janë të bindur nga këto përfundime. Disa akademikë theksojnë se lindjet mes adoleshentëve në SHBA kishin nisur të bien që në vitet 1990, shumë kohë përpara se telefonat inteligjentë të bëheshin pjesë e jetës së përditshme.
Pavarësisht debatit shkencor, rënia e lindshmërisë mbetet një sfidë globale. Vende si China, Japan dhe South Korea po përballen me plakjen e popullsisë dhe mungesën e fuqisë punëtore, ndërsa qeveritë po kërkojnë politika dhe zgjidhje të reja për të nxitur rritjen e lindjeve./skyweb.al
