Çmimi i naftës është rritur sërish mbi 90 dollarë për fuçi, pasi një goditje e re amerikane ndaj Iranit riktheu frikën për përshkallëzim të konfliktit në Lindjen e Mesme dhe për furnizimet globale me energji.
Nafta Brent për kontratat e nëntorit u rrit me 2.36%, duke arritur rreth 90.16 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane WTI u rrit me afro 2%, në rreth 85 dollarë.
Rritja erdhi pasi forcat amerikane goditën pajisje iraniane që, sipas CENTCOM, po përgatiteshin për vendosjen e minave detare në Ngushticën e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Tensionet u shtuan më tej pasi Irani njoftoi sulme ndaj objektivave të lidhura me forcat amerikane në Jordani, ndërsa ushtria jordaneze deklaroi se kishte interceptuar tetë raketa.
Në të njëjtën kohë, Uashingtoni po rrit edhe presionin ekonomik ndaj Teheranit. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka paralajmëruar sanksione të reja dytësore kundër Iranit pothuajse çdo javë, duke nisur nga sektori bankar.
Sipas tij, SHBA mund të shkojë deri në përjashtimin e plotë të institucioneve financiare nga sistemi i dollarit, nëse ato vazhdojnë të bëjnë biznes me Iranin.
Megjithatë, tregjet ende nuk po parashikojnë një shpërthim të pakontrolluar të çmimeve. Arsyeja kryesore është se transporti i naftës përmes Hormuzit ka nisur të rikuperohet.
Sipas vlerësimeve të tregtarëve që ndjekin lëvizjen e ngarkesave, aktualisht përmes ngushticës po kalojnë rreth 6 deri në 8 milionë fuçi naftë në ditë.
Autoritetet iraniane kanë pranuar gjithashtu se trafiku po zhvillohet në mënyrë të kufizuar, ndërsa raportimet flasin edhe për pagesa tarifash tranziti nga anijet që kalojnë në zonën e kontrolluar nga Teherani.
Muaji gusht ka qenë tepër i paqëndrueshëm për tregun e naftës. Brent është luhatur në një interval prej afro 17 dollarësh për fuçi, ndërsa investitorët kanë reaguar vazhdimisht ndaj çdo lajmi për luftën, negociatat dhe sigurinë e transportit në Gjirin Persik.
Presionet nuk po ndihen vetëm te nafta bruto. Nafta diesel është shtrenjtuar ndjeshëm, pasi sulmet ndaj rafinerive në Lindjen e Mesme dhe Rusi kanë kufizuar kapacitetet e përpunimit.
Goldman Sachs ka më shumë se dyfishuar parashikimin për marzhet e fitimit të dieselit për vitin 2027, duke i çuar në rreth 63 dollarë për fuçi në SHBA dhe 49 dollarë në Europë.
Në SHBA, çmimi mesatar i dieselit në pikat e karburantit është rritur me rreth 57% që prej fillimit të vitit, duke e detyruar administratën Trump të kërkojë masa me kompanitë e rafinimit për frenimin e çmimeve.
Për momentin, gjithçka mbetet e lidhur me Hormuzin. Nëse transporti vazhdon dhe përplasjet mbeten të kufizuara, tregu mund të stabilizohet. Por një ndërprerje e re e rrugës së naftës do të rrezikonte të sillte një tjetër valë të fortë rritjeje të çmimeve.
