Shëndeti dhe siguria në punë mbeten ndër sfidat kryesore të tregut evropian të punës. Orët e gjata, presioni për të përmbushur afatet dhe ngarkesa e lartë po ndikojnë në shëndetin mendor të punonjësve, ndërsa stigma dhe hezitimi për të folur hapur për këto probleme po pengojnë marrjen e masave.
Sipas Agjencisë Evropiane për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë (EU-OSHA), rreth 45% e punonjësve në Evropë përballen me rreziqe që mund të dëmtojnë shëndetin e tyre mendor. Ndërkohë, rreth 44% raportojnë presion të madh kohor ose mbingarkesë në punë.
Drejtori ekzekutiv i EU-OSHA-s, William Cockburn, tha për Euronews se, pavarësisht përmasave të problemit, shëndeti mendor ende nuk po trajtohet me seriozitetin e duhur në shumë vende pune. Sipas tij, si punëdhënësit, ashtu edhe punonjësit identifikojnë hezitimin për të folur hapur për vështirësitë psikologjike si një nga pengesat kryesore për ndërmarrjen e veprimeve konkrete.
Ndër faktorët që ndikojnë negativisht në shëndetin e punonjësve janë orët e gjata të punës, ritmi intensiv, detyrat emocionalisht të vështira dhe marrëdhëniet problematike në ambientin profesional. Në rastet më të rënda, këto situata mund të shoqërohen me bullizëm, ngacmime, dhunë ose kërcënime.
Pasojat nuk kufizohen vetëm te mirëqenia e individëve, por ndikojnë edhe në ekonomi. Sipas Institutit Evropian të Sindikatave (ETUI), depresioni i lidhur me punën i kushton Bashkimit Evropian më shumë se 100 miliardë euro në vit, duke përfshirë mungesat në punë, rënien e produktivitetit, shpenzimet shëndetësore dhe kostot e tjera sociale.
Ekspertët theksojnë se problemet e shëndetit mendor duhet të trajtohen njësoj si ato të shëndetit fizik në vendin e punës. Kjo nënkupton identifikimin e rreziqeve, vlerësimin e ndikimit të tyre dhe marrjen e masave për të parandaluar pasojat negative.
Një element i rëndësishëm është edhe përfshirja e punonjësve në vendimmarrje. Megjithatë, sipas EU-OSHA-s, vetëm 45% e tyre thonë se konsultohen për aspektet stresuese të punës së tyre.
Pjesëmarrja e punonjësve nuk është vetëm një faktor që ndihmon në krijimin e një mjedisi më të shëndetshëm, por edhe një detyrim ligjor sipas legjislacionit evropian, thekson Cockburn.
Në këtë kuadër, Komisioni Evropian ka lançuar fushatën “Vende Pune të Shëndetshme”, e cila synon të ndihmojë punëdhënësit në parandalimin, vlerësimin dhe menaxhimin e rreziqeve psikosociale.
Zëvendëspresidentja ekzekutive e Komisionit Evropian për të Drejtat Sociale dhe Punësimin, Roxana Mînzatu, theksoi se investimi në mjedise të shëndetshme pune përmirëson mirëqenien e punonjësve, ul mungesat dhe largimet nga puna, rrit performancën dhe lehtëson presionin mbi sistemet shëndetësore.
Sipas saj, krijimi i kushteve më të mira në punë sjell përfitime si për punonjësit, ashtu edhe për punëdhënësit dhe shoqërinë në tërësi.
