Bota duhet të përshpejtojë ndjeshëm uljen e emetimeve të gazeve serrë për të frenuar ngrohjen globale dhe për të ruajtur mundësinë e rikthimit në objektivin prej 1,5 gradësh Celsius deri në fund të shekullit. Ky është paralajmërimi i shkencëtarëve të Kombeve të Bashkuara, të cilët theksojnë se planet aktuale klimatike janë larg nivelit të nevojshëm për të përmbushur këtë objektiv.
Sipas raportit vjetor të Programit të OKB-së për Mjedisin (UNEP), edhe në skenarin më optimist, temperaturat globale mund të tejkalojnë përkohësisht kufirin prej 1,5 gradësh, duke arritur në 1,7–1,8 gradë Celsius në mesin e këtij shekulli. Më pas, ato mund të rikthehen në ose nën këtë nivel deri në vitin 2100, megjithëse mundësia që kjo të ndodhë vlerësohet në rreth 50%
Për të mbajtur gjallë këtë mundësi, emetimet globale duhet të reduktohen me 18% deri në vitin 2030, me 45% deri në vitin 2035 dhe me 69% deri në vitin 2040, krahasuar me nivelet e vitit 2025.
Megjithatë, angazhimet aktuale të vendeve për mbrojtjen e klimës parashikojnë ulje shumë më të vogla. Sipas UNEP-it, planet e paraqitura parashikojnë reduktimin e emetimeve me vetëm 5–8% deri në vitin 2030 dhe me 11–15% deri në vitin 2035.
Nëse politikat e tanishme vijojnë pa ndryshime të rëndësishme, temperatura mesatare globale mund të rritet me 2,8 gradë Celsius deri në fund të shekullit. Përmbushja e angazhimeve klimatike të shpallura nga qeveritë do ta kufizonte këtë rritje në rreth 2,6 gradë, ndërsa zbatimi edhe i objektivave afatgjata për arritjen e emetimeve neto zero mund ta ulë parashikimin në 2,1 gradë.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, theksoi se tejkalimi i kufirit prej 1,5 gradësh nuk duhet të shihet si fundi i përpjekjeve për të frenuar ndryshimet klimatike. Sipas tij, është ende e mundur që tejkalimi të mbahet në nivele sa më të ulëta dhe për një periudhë sa më të shkurtër, me synimin që temperaturat të rikthehen nën këtë prag deri në fund të shekullit.
Kufiri prej 1,5 gradësh është një nga objektivat kryesorë të Marrëveshjes së Parisit për Klimën, të miratuar në vitin 2015. Shkencëtarët paralajmërojnë se tejkalimi i tij shton rrezikun e valëve ekstreme të të nxehtit, thatësirave, zjarreve masive dhe përmbytjeve më të shpeshta e më intensive.
Pasojat mund të jenë të rënda edhe për ekosistemet natyrore. Rritja e mëtejshme e temperaturave kërcënon shkëmbinjtë koralorë, përshpejton shkrirjen e tokave të ngrira prej kohësh dhe mund të ndikojë në funksionimin e rrymave të mëdha oqeanike.
Edhe drejtoresha ekzekutive e UNEP-it, Inger Andersen, nënvizoi se çdo rritje shtesë e temperaturave dhe çdo vit i kaluar mbi kufirin kritik përkeqëson rreziqet për njerëzit dhe mjedisin.
