Qeveria po përgatit një ndryshim të thellë në mënyrën si ndërtohen dhe funksionojnë godinat në Shqipëri, duke vendosur si detyrim ligjor instalimin e infrastrukturës për fibër optike në çdo ndërtim të ri dhe në rikonstruksionet e mëdha.
Nisma është pjesë e projektligjit “Akti i Infrastrukturës Gigabit”, i cili është hedhur për konsultim publik nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë.
Projektligji synon të zëvendësojë kuadrin ekzistues të vitit 2016 dhe të përafrojë vendin me standardet e Bashkimit Evropian, në përputhje me rregulloren 2024/1309.
Qëllimi është krijimi i bazës për rrjete me kapacitet shumë të lartë dhe zhvillimin e teknologjive si 5G, duke e trajtuar internetin e shpejtë si një shërbim thelbësor.
Një nga ndërhyrjet kryesore lidhet me aksesin në godinat e banimit, një problem i kahershëm për operatorët dhe qytetarët.
Drafti parashikon që çdo ndërtesë e re të pajiset me një pikë të dedikuar aksesi për rrjetet e avancuara, duke eliminuar pengesat dhe praktikat që favorizonin operatorë të caktuar.
Paralelisht, propozohet edhe një etiketë “Fiber-ready” për ndërtesat që përmbushin standardet teknike, element që pritet të ndikojë edhe në vlerën e pronës.
Ligji i ri hap gjithashtu rrugën për konkurrencë më të lirë, duke i dhënë të drejtë çdo operatori të ndërtojë rrjetin e tij deri në pikën e aksesit në godinë, pa u penguar nga palë të treta.
Kjo pritet të zgjerojë zgjedhjet për përdoruesit dhe të ndikojë në uljen e kostove të shërbimit.
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është detyrimi për ndarjen e infrastrukturës fizike.
Operatorët e rrugëve, ujësjellësve dhe energjisë do të duhet të bashkëpunojnë me kompanitë e telekomunikacionit, në mënyrë që instalimet për fibrën optike të realizohen paralelisht me punimet publike.
Kjo synon të reduktojë kostot dhe të shmangë ndërhyrjet e përsëritura në të njëjtat segmente rrugore.
Për të koordinuar këtë proces, Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare do të krijojë një sistem të përbashkët informacioni, ku do të pasqyrohen rrjetet ekzistuese dhe projektet e planifikuara.
Ky mekanizëm synon të kufizojë vonesat dhe të rrisë transparencën mes operatorëve.
Nisma lidhet drejtpërdrejt me detyrimet e Shqipërisë në procesin e integrimit evropian, veçanërisht në fushën e shoqërisë së informacionit.
Projektligji është i hapur për komente për 20 ditë pune dhe, nëse miratohet, pritet të ndryshojë ndjeshëm standardet e ndërtimit dhe zhvillimin e rrjeteve digjitale në vend.
