Kur pesha e trupit bie, një pjesë e yndyrës së ruajtur në organizëm zhduket. Por ku shkon në të vërtetë kjo masë?
Dy studiues nga Universiteti i Birminghamit shpjegojnë në një artikull të botuar në “The Conversation” se humbja e yndyrës lidhet me një proces që nis kur trupi ka nevojë për më shumë energji sesa merr përmes ushqimit. Në këtë rast, organizmi fillon të përdorë rezervat e yndyrës për të plotësuar nevojat e tij.
Yndyra që konsumojmë përmes ushqimit mbërrin në sistemin tretës, ku shpërbëhet në acide yndyrore.
Trupi përdor një pjesë të këtyre acideve yndyrore për funksione të rëndësishme, si ndërtimi i qelizave, rregullimi i hormoneve dhe mbrojtja e organeve. Teprica, ndërkohë, shndërrohet në trigliceride, të cilat ruhen brenda qelizave dhjamore dhe përdoren më vonë si burim energjie.
Trupi e ruan yndyrën kryesisht në dy forma: yndyrë nënlëkurore, e cila gjendet menjëherë nën lëkurë, dhe yndyrë viscerale, e cila grumbullohet më thellë në trup, rreth organeve.
Çfarë ndodh kur trupi është në deficit kalorik?
Kur organizmi hyn në një gjendje deficiti kalorik, sinjalet hormonale dhe nervore nxisin qelizat dhjamore të shpërbëjnë yndyrën e ruajtur. Ky proces njihet si lipolizë.
Trigliceridet shpërbëhen dhe acidet yndyrore transportohen drejt mitokondrive brenda qelizave. Mitokondritë njihen shpesh si “centralet energjetike” të qelizave.
Aty, acidet yndyrore kalojnë në një proces të quajtur beta-oksidim, gjatë të cilit shpërbëhen në përbërës që trupi i përdor për prodhimin e energjisë.
Në fund të këtyre reaksioneve metabolike krijohen dy produkte kryesore: dioksidi i karbonit dhe uji.
Pjesa më e madhe e yndyrës largohet përmes frymëmarrjes
Dhe këtu qëndron surpriza: sipas artikullit, pjesa më e madhe e yndyrës që humbet trupi nuk largohet përmes djersës, por përmes mushkërive gjatë frymëmarrjes.
Sipas llogaritjeve të studiuesve, rreth 84% e yndyrës së humbur shndërrohet në dioksid karboni dhe largohet nga trupi përmes nxjerrjes së frymës.
Pjesa tjetër, rreth 16%, shndërrohet në ujë, i cili largohet nga organizmi përmes djersës dhe lëngjeve të tjera trupore.
Studiuesit theksojnë se këto përqindje janë vlerësime, pasi është e vështirë të maten me saktësi të gjitha mënyrat në të cilat trupi eliminon produktet e metabolizmit gjatë humbjes së yndyrës.
Çfarë do të thotë kjo për aktivitetin fizik?
Kur njerëzit ushtrohen ose reduktojnë sasinë e ushqimit që konsumojnë, nevoja e trupit për energji ndryshon.
Nëse energjia që merret nga ushqimi nuk është e mjaftueshme për të përmbushur këtë nevojë, organizmi fillon të përdorë rezervat e yndyrës.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se frymëmarrja e shpejtë shkakton humbje të yndyrës.
Nxjerrja e frymës është mënyra përmes së cilës produktet e krijuara nga djegia e yndyrës largohen nga trupi, por nuk është ajo që e shkakton procesin e djegies së yndyrës.
